Afspraken

Uit ROSA Wiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Deze pagina is vastgesteld door Architectuurraad, op 20 april 2023.

Afspraken in het onderwijs[bewerken]

In ROSA wordt in de uitwerking van modellen en toelichtingen aan afspraken gerefereerd die spelen op verschillende gebieden in het onderwijsveld. Afspraken kunnen zich richten op specifieke architectuurlagen, bijvoorbeeld op de semantiek, de applicatielaag of op technische infrastructuur, maar ook over meerdere architectuurlagen heen.

Architectuurlagen.jpg
Over deze afbeelding

Afspraken ondersteunen ketensamenwerkingen bij het opstellen van een afsprakenstelsel waarmee de inrichting van ketensamenwerkingen vormgegeven kan worden. Ze helpen onder meer de uitwisseling van gegevens tussen partijen met hun systemen makkelijker, sneller en vollediger te maken. Door binnen de context van ketensamenwerkingen dezelfde afspraken te gebruiken, wordt deze uitwisseling efficiënter en effectiever. Veel afspraken die van toepassing zijn voor het onderwijs zijn centraal geregistreerd bij het standaardisatieplatform Edustandaard, het beheer vindt plaats in werkgroepen die ofwel direct onder de Standaardisatieraad van Edustandaard resideren of zelfstandig opereren maar wel zich houden aan een aantal proces- en kwaliteitsafspraken. Afspraken hebben een bepaald werkingsgebied en in de context van Edustandaard ook een registratiestatus en een gebruiksadvies. Het gebruiksadvies kan gelden voor het hele onderwijs (bijvoorbeeld bepaalde generieke beveiligingsafspraken), voor een specifiek werkingsgebied (basisonderwijs, hoger onderwijs) of voor een bepaald toepassingsscenario (ketensamenwerking). Zie voor uitleg: https://www.edustandaard.nl/afspraken/uitleg-filters/.

Standaarden, afspraken en afsprakenstelsels[bewerken]

De aanduiding afspraak of standaard loopt nog wel eens door elkaar heen. Welke aanduiding wordt gebruikt hangt af van de context en de reikwijdte. Aan de aanduiding standaard kleeft de notie dat standaarden heel formeel zijn, betrekking hebben op een specifiek gebied (een onderdeel van een architectuurlaag bijvoorbeeld) en ze doorgaans niet contextspecifiek zijn. Een specifieke beveiligingsstandaard geldt in het onderwijs net zo goed voor de contentketen als voor de communicatie met de overheid. Hoewel de reikwijdte inhoudelijk alleen tot een specifiek beveiligingsaspect is beperkt is de reikwijdte van het toepassen van de standaard niet beperkt tot een bepaalde ketensamenwerking of ketendomein. Daarmee is het toepassen van zo'n standaard in feite ook een afspraak. Bij een afspraak hebben we vaak meer ook het beeld van een samenstel van meerdere standaarden (verdeeld over diverse architectuurlagen) die in een bepaalde ketensamenwerking van toepassing zijn. Zo'n afspraak kan daarnaast ook nadere invulling geven aan de wijze waarop de stakeholders met elkaar de implementatie verzorgen (programma van eisen, vaste doorlooptijden, testprotocollen etc.). Voorbeeld van zo'n afspraak zijn een aantal logistieke processen in het kader van de Eindtoets po (vanaf 2023-2024 Doorstroomtoets po). We spreken in zulke gevallen dan liever over een afsprakenstelsel, een samenhangend geheel van afspraken die voor een bepaalde context (i.c. ketensamenwerking) van toepassing is. Omdat het onderscheid zoals hierboven geschetst in veel gevallen niet altijd scherp omlijnd is hanteren we in de ROSA, net als bij Edustandaard, doorgaans de generieke aanduiding afspraak.

Overzicht van de relevante afspraken[bewerken]

Relevante afspraken die door Edustandaard worden beheerd of gepubliceerd worden conform de Spelregels Afspraken ook opgenomen in de ROSA. Op deze wijze kunnen ze gerelateerd worden aan objecten en modellen in de ROSA. Hieronder staat een overzicht van alle relevante afspraken voor de ROSA, geplot op de ROSA Ketendomeinen en IV-domeinen.

Alle ketenprocessen die zorg dragen voor de initiatie en de verdere af- en behandeling van de deelname van de onderwijsdeelnemer in het onderwijs. (Grouping) Deelname aan het onderwijs Het faciliteren van de uitwisseling van administratieve gegevens van leerlingen, groepen en leerkrachten. (Requirement) EDEXML Het geheel van afspraken, standaarden en beveiligde verbindingen die de veilige digitale overdracht van studie- en begeleidingsgegevens van een leerling vanuit de leerlingadministratie van de huidige school naar de nieuwe school en voor binnenschoolse overdracht als voorbereiding hierop. De afspraak is ontwikkeld in het kader van de ketenvoorziening Overstap Service Onderwijs (OSO). (Requirement) OSO Gegevensset en profielen Uitwisseling van deelnemersgegevens tussen systemen (en applicaties & tools) binnen een mbo-instelling. (Requirement) Interne uitwisseling deelnemersgegevens Uitwisseling van doorstroomgegevens naar het vervolgonderwijs. (Requirement) Doorstroommonitor Met Edubadges kunnen studenten hun kennis en vaardigheden zichtbaar en ‘meeneembaar’ maken. (Requirement) Metadatamodel Edubadges Alle ketenprocessen ten behoeve van het produceren cq verwerven van de onderwijsinhoud (leermiddelen) in te zetten bij de uitvoering van het onderwijs. (Grouping) Inhoud van het onderwijs Metadata toekennen aan educatieve content om de vindbaarheid en vergelijkbaarheid te vergroten. (Requirement) NL Learning Object Metadata Webbased leermateriaal verpakken zodat het uitwisselbaar wordt. (Requirement) Content Packaging Berekenen van de gebruikskosten van een leermiddelenpakket dat bestaat uit onderliggende leerobjecten. (Requirement) Content Prijs Informatie Oplossingsvarianten voor distributie van en toegang tot digitale leermiddelen in het vo en mbo. (Requirement) ECK Distributie en Toegang Binnen het distributie/leveringsproces is ten behoeve van fijndistributie behoefte aan leerlinggegevens. Om deze uitwisseling te faciliteren is het EDEXML-profiel "FDE-set" gemaakt. (Requirement) FDE-set voor fijndistributie Educatieve content vindbaar maken door content te voorzien van metadata die centraal beschikbaar wordt gesteld. (Requirement) Beschikbaar stellen en verzamelen metadata Educatieve content uitwisselen zodat gebruikers die kunnen vinden aan de hand van metadata uit een centrale repository. (Requirement) Metadata opvragen The 1EdTech Question & Test Interoperability specification enables the exchange of item and test content and results data between authoring tools, item banks, test construction tools, learning platforms, assessment delivery systems, and scoring/analytics engines. (Requirement) 1EdTech Question & Test Interoperability specification Juridische, operationele, functionele en technische afspraken over gestandaardiseerde, veilige en betrouwbare gegevensuitwisseling tussen leer- en onderwijsmiddelen. (Requirement) Edu-V afsprakenstelsel Alle ketenprocessen die ondersteunend zijn aan het organiseren van het onderwijs. (Grouping) Organisatie van het onderwijs De afspraak Registratie Instellingen en Opleidingen (RIO) beschrijft de onderwijsinstellingen in relatie tot het onderwijs wat ze aanbieden, hoe ze het aanbieden en waar ze dat aanbieden. (Requirement) RIO Canonieke Modellen HOVI (Hoger Onderwijs Voorlichtings Informatie) voorziet in afspraken en systemen om informatie over onderwijsinstellingen, opleidingen en voorlichtingsactiviteiten op gestandaardiseerde wijze beschikbaar te stellen ter ondersteuning van de studiekeuze. (Requirement) Hoger Onderwijs Voorlichtings Informatie De OCW Taxonomie ondersteunt de uitwisseling van financiële verantwoordingsgegevens tussen bevoegd gezagen (besturen) van scholen en het ministerie van OCW. (Requirement) OCW Taxonomie De OO API maakt een simpelere data-uitwisseling tussen HO-instellingen mogelijk op een veilige en gebruiksvriendelijke manier. (Requirement) Open Onderwijs API Binnen RIO zijn er twee canonieke informatiemodellen, een voor het basisonderwijs (RIO-bo) en een voor het (voortgezet) speciaal onderwijs (RIO-so/vso) gedefinieerd, waarin onder meer drie belangrijke waardenlijsten zijn opgenomen. (Requirement) Waardenlijsten RIO-po Binnen RIO is er een canoniek informatiemodel voor het voortgezet onderwijs (RIO-vo) gedefinieerd, waarin onder meer drie belangrijke waardenlijsten zijn opgenomen. (Requirement) Waardenlijsten RIO-vo De vereniging Universiteiten van Nederland (UNL) verzamelt gegevens over medewerkers in dienst van de Nederlandse universiteiten. (Requirement) Definitieafspraken personeel universiteiten Alle ketenprocessen die zorg dragen voor de uitvoering van het onderwijs. (Grouping) Uitvoering van het onderwijs Educatieve content aanbieden via een afspeelomgeving op basis van het leerplan en vorderingen van de leerling. (Requirement) Afspelen educatieve content Uitwisselingen ter ondersteuning van de centrale examens in het kader van de eindexamens in het vo. (Requirement) Centrale Examens VO Uitwisseling van gegevens waarmee summatieve toetsresultaten vanuit een toetsapplicatie kunnen worden overgebracht naar een resultaatverwerkend systeem. (Requirement) Summatieve toetsresultaten vo Mbo-standaard gebaseerd op OOAPI om toetsen en examens te organiseren en resultaten over te dragen. (Requirement) OKE MBO- toetsafname De OO API maakt een simpelere data-uitwisseling tussen HO-instellingen mogelijk op een veilige en gebruiksvriendelijke manier. (Requirement) Open Onderwijs API Deze afsprakenset betreft zowel de uitwisseling van leerlinggegevens vanuit het LAS (leerlingadministratiesysteem) van de school naar de toetsapplicatie van de leverancier van de niet-methodegebonden toets als de uitwisseling van resultaatgegevens de andere kant op naar het LAS of naar een zelfstandig leerlingvolgsysteem of dashboard. (Requirement) Niet-methodegebonden Toetsen PO Uitwisseling Leerlinggegevens en Resultaten (Requirement) UWLR Afspraken gericht op de gegevensuitwisseling tussen leerlingadministratiesysteem en toetssysteem tbv de Doorstroomtoets po (Requirement) Logistiek Proces Doorstroomtoets po Juridische, operationele, functionele en technische afspraken over gestandaardiseerde, veilige en betrouwbare gegevensuitwisseling tussen leer- en onderwijsmiddelen. (Requirement) Edu-V afsprakenstelsel Grouping Inrichten gegevensinteractie Edukoppeling omvat standaarden en afspraken voor beveiligd elektronische informatie-uitwisseling in het onderwijs. Edukoppeling is de onderwijsspecifieke variant van de overheidsbrede afspraak Digikoppeling. (Requirement) Edukoppeling Systemen kunnen duurzaam informatie uit verschillende bronnen over hetzelfde leermiddel samenbrengen of uit elkaar halen. (Requirement) Unieke persistente identifier Deze persistente identifiers verwijzen niet naar een fysieke plaats van een bestand op een server, maar naar een naam. (Requirement) Uniform Resource Names Eenvoudig mechanisme voor de interoperabiliteit van repositories voor de uitwisseling van metadata. (Requirement) Open Archives Initiative – P rotocol for Metadata Harvesting Het ROSA Begrippenkader beschrijft op begripsniveau het gehele onderwijsdomein, zowel de publiek/wettelijke kant als het publiek/private deel voor wat betreft architectuurbegrippen, domeinbegrippen en begrippen die de gemeenschappelijke informatievoorziening betreffen. (Requirement) ROSA Begrippenkader Het MIM-profiel voor het onderwijs is gemaakt met het voornemen om voorstellen te doen voor keuzes en uitbreidingen toe te voegen aan MIM specifiek voor het onderwijs. (Requirement) MIM-profiel onderwijs Grouping Inrichten IBP-maatregelen Het Certificeringsschema informatiebeveiliging en privacy ROSA is bedoeld voor leveranciers van ict-toepassingen in de onderwijsketen. (Requirement) Certificeringsschema informatiebeveiliging en privacy ROSA In deze handreiking worden ‘Security Headers’ en de effectiviteit ervan inzichtelijk gemaakt, zodat eigenaren en beheerders van webapplicaties in het onderwijs, deze naar eigen inzicht en situatie kunnen toepassen. Dit heeft als doel om de veiligheid en betrouwbaarheid van webapplicaties in het onderwijs te verbeteren. (Requirement) Uniforme Beveiligingsvoorschriften – S ecurity Headers Ketenpartijen hebben te maken met verschillende gegevensuitwisselingen met de daarbij horende afspraken en standaarden. Hierbij worden ook afspraken gemaakt voor beveiliging. (Requirement) Uniforme Beveiligingsvoorschriften – T ransport Layer Security In deze standaard worden afspraken voor veilig en betrouwbaar e-mailverkeer behandeld. (Requirement) Uniforme Beveiligingsvoorschriften – V eilig en Betrouwbaar e- mailverkeer De SURF Security Baseline is een set van maatregelen voor informatiebeveiliging. (Requirement) SURF Security Baseline Grouping Inrichten Identity & Access Management (IAM) De architectuuraanpak Toegang is een modulaire aanpak met een basismodel dat zich richt op het “WAT” en toepassingspatronen die zich richten op het “HOE”. (Requirement) Architectuuraanpak Toegang De afspraak ECK iD helpt scholen de privacy en beveiliging rond digitale leermiddelen veilig te regelen. Het ECK iD maakt dat er minder identificerende gegevens over de lijn hoeven wat goed is voor de privacy. Vaste afspraken over hóe informatie gedeeld en opgeslagen wordt verstevigen bovendien de informatiebeveiliging. (Requirement) ECK iD Security Assertion Markup Language (SAML) maakt Single Sign On (SSO) mogelijk. (Requirement) SAML 2.0 Maakt Single Sign On (SSO) mogelijk. (Requirement) OpenID Connect ArchiMateNote Onderzoek Afspraken die zorgen voor de verzameling, toegankelijkheid en verspreiding van wetenschappelijke publicaties en vakliteratuur. (Requirement) Metadata Object Description Scheme DIDL vormt samen met MODS het uitwisselingsformaat van de metadata die door het hoger onderwijs worden aangeboden. (Requirement) Digital Item Declaration Language Voorkomen dat labels voor concepten in de DIDL- en MODS-afspraken variabele schrijfwijzen krijgen. (Requirement) Semantics Deze svg is op 10-04-2024 16:28:48 CEST gegenereerd door ArchiMedes™ © 2016-2024 ArchiXL. ArchiMedes 10-04-2024 16:28:48 CEST


Lijst van relevante afspraken[bewerken]