Edu-V Afsprakenstelsel
De architectuurscan is uitgevoerd op 19 juni 2025. Zie voor meer informatie, waaronder de adviezen die naar aanleiding van de scan door de Architectuurraad zijn uitgebracht, het adviesdeel en het [ bevindingendeel].
| ROSA onderdeel | Bevindingen uit project: Edu-V | Relatie met ROSA (Groen: ROSA, geel: Edu-V) |
|---|---|---|
| Werkingsgebied |
In de pitch staat: “De praktijksituatie Toetsen en examineren richt zich niet op het middelbaar beroepsonderwijs.”. Gegevensdiensten in relatie met deze praktijksituatie zijn onderdeel van deze scan. Het werkingsgebied van de gegevensdiensten is verder onveranderd ten opzichte van de vorige ROSA scan. Voor een meer uitgebreide analyse van dit scanonderdeel verwijzen we naar: Architectuurscan Edu-V Architectuurkader |
 Compliant - Wijziging: Het werkingsgebied van de gegevensdiensten binnen de praktijksituatie “Toetsen en examineren” omvat alleen het: fo De gegevensdiensten binnen de praktijksituatie: “Verwerven en in gebruik nemen leermiddelen”, hebben geen gewijzigd werkingsgebied. |
| Ketendomeinen en -processen |
Deze scan richt zich specifiek op alle Edu-V gegevensdiensten binnen de praktijksituaties “Verwerven en in gebruik nemen leermiddelen” [10], “Administratiesystemen onderwijsdeelnemer en –medewerker” [8], en “Doorgifte identiteiten” [9], en de gerelateerde API specificaties/gegevensdiensten vallen binnen de scope van deze scan. Daarnaast valt het scenario “Administreren leerresultaten” (Scenario binnen praktijkscenario Toetsen en Examineren [7]) binnen de scope van deze scan. |
 Consistent - De praktijksituatie: “Verwerven en in gebruik nemen leermiddelen”, heeft een consistent relatie met de ROSA ketenprocessen: Aanbieden leermiddel, verwerven leermiddel en betalen leermiddel(gebruik). Daarnaast wordt ook het inkopen van leermiddelen uitgewerkt. “Administreren leerresultaten”, heeft een compliant relatie met de ROSA ketenproces: Administreren resultaten. De praktijksituatie “Administratiesystemen onderwijsdeelnemer en –medewerker”, raakt aan de ROSA ketenprocessen: Publiceren onderwijsinrichting, administreren onderwijsdeelname, Aanmelden en Overstappen. Daarnaast raakt het ook nog aan: Administreren van onderwijsmedewerkers. Dit is geen ROSA Ketenproces en valt daarom buiten scope van de huidige ROSA. De praktijksituatie “Doorgifte identiteiten” is compliant met het ROSA IV-Domein IAM. |
| Scenario |
De atlassian pagina over de praktijksituaties: “Verwerven en in gebruik nemen leermiddelen” [1], bevat een gedetailleerde uitwerking van 18 scenario’s. Elk scenario beschrijft de interacties tussen een actor, zoals een onderwijsmedewerkers, onderwijsdeelnemers of leverancier, en verschillende referentiecomponenten. De pagina over de praktijksituatie “Toetsen en examineren” [1], beschrijft twee scenario’s, waarbij alleen “Administreren leerresultaten”, relevant is voor deze scan: Dit scenario gaat over het administreren van leerresultaten in een RC “Administratiesysteem leerresultaten”. Plannen van toetsen en examens is een ander scenario dat nog niet nader is uitgewerkt. “Administratiesystemen onderwijsdeelnemer en –medewerker” [8] Binnen figuur 1 op de pagina van praktijksituatie Doorgifte identiteiten [9] worden een aantal scenario’s uitgewerkt voor toegang tot portaaldiensten en devices. In deze scenario’s wordt rekening gehouden met: Gedelegeerde identity providers en federatieve hubs in verschillende configuraties bij SSO diensten te authenticeren. |
Consistent - De scenario’s binnen de praktijksituatie “Verwerven en in gebruik nemen leermiddelen” [1], zijn meer gedetailleerde uitwerkingen van gegevensuitwisselingen die vallen binnen het ROSA ketenprocesmodel “Toepassen leermiddelen”. Het model van dit praktijkscenario lijkt grotendeels te passen op het ketenproces, maar het bevat ook het perspectief van de leverancier. “Administreren leerresultaten” is een inrichtingsscenario op ROSA ketenprocesmodel “Administreren en monitoren resultaten”. De praktijksituatie “Administratiesystemen onderwijsdeelnemer en -medewerker” heeft gedeeltelijke overlap met het ketenprocesmodel: Aanmelden en administreren onderwijsdeelname (behalve administreren onderwijsresultaat) . De verschillende scenario’s uit de praktijksituatie “doorgifte identiteiten” zijn compliant met ROSA IV-inrichtingsscenario Doorgifte identiteiten. Worden de ROSA inrichtingssjablonen Federatief basis en Federatief met gedelegeerde identiteitsprovider ingevuld. |
| Governance |
Het ontwerpgebied governance van de gescande gegevensdiensten is onveranderd ten opzichte van de vorige ROSA scan. Voor een meer uitgebreide analyse van dit scanonderdeel verwijzen we naar: Architectuurscan Edu-V Architectuurkader |
Compliant - Geen nieuwe bevindingen die invloed hebben op relatie. |
| IBP |
Er worden een aantal aanvullende IBP gerelateerde ontwerpeisen genoemd voor het scenario Administratiesystemen onderwijsdeelnemer en medewerker [1]:
|
Compliant - De aanvullende ontwerpeisen rondom IBP zijn compliant met het ROSA ontwerpkader: “Voorkom ongewenste traceerbaarheid en vindbaarheid”. |
| Interoperabiliteit |
Op de pagina ´Methodiek en modellen” [1] wordt beschreven: “In het afsprakenstelsel Edu-V worden gegevensdiensten tussen referentiecomponenten uitgewerkt. Bij de uitwerking van deze gegevensdiensten benutten we de AMIGO-aanpak van Edustandaard.” In de pitch staat: “De gegevensdienst leerresultaten is gericht op uniformiteit van de uitwisseling van leerresultaten in het funderend onderwijs. De gegevensdienst bouwt voort op reeds uitgewerkte standaarden UWLR-Resultaatuitwisseling en Summatieve toetsresultaten vo en biedt een modern alternatief voor deze (legacy)standaarden.” [2] In iedere gescande praktijksituatie worden de conceptuele en logische uitwisselingsmodellen (zie AMIGO modellenmatrix) uitgewerkt. Deze zijn meer gedetailleerd dan het conceptuele model dat is gescand in de vorige architectuurscan. Ook worden de API specificaties uitgewerkt. [2] |
Consistent - Geen nieuwe ontwerpkaders worden geraakt, dus relatie onveranderd De gegevensdienst leerresultaten bouwt voort op de afspraken UWLR-Resultaatuitwisseling en Summatieve toetsresultaten vo. Dit valt niet terug te zien in Edustandaard of de ROSA. Er valt in dit geval bijvoorbeeld alleen een relatie te leggen met het KOI begrip leerresultaat. De uitwerking van toepassingsinformatiemodellen en toepassingsgegevensmodellen in de ROSA is incompleet. Het toepassingsgegevensmodel ontbreekt zelfs volledig in de ROSA. Hierdoor kunnen de modelelementen van Edu-v nog niet in detail worden vergeleken met de ROSA. Dit maakt het lastiger om de kennis die is verwerkt in de modellen van het Edu-V afsprakenstelsel onderwijsbreed te borgen en toepasbaar te maken. |
| Identiteiten |
Op de gescande pagina’s wordt niet direct gesproken over ontwerpkaders i.r.t. digitale identiteiten. Daarom blijft het ontwerpgebied onveranderd ten opzichte van de vorige ROSA scan. Voor een meer uitgebreide analyse van dit scanonderdeel verwijzen we naar: Architectuurscan Edu-V Architectuurkader |
Compliant - Geen nieuwe bevindingen die invloed hebben op relatie. |
| M2M Interactie |
Het ontwerpgebied M2M Interactie van de gescande gegevensdiensten is onveranderd ten opzichte van de vorige ROSA scan. Voor een meer uitgebreide analyse van dit scanonderdeel verwijzen we naar: Architectuurscan Edu-V Architectuurkader |
 Onbepaald - Geen nieuwe bevindingen die invloed hebben op relatie. |
| H2M Interactie |
Het ontwerpgebied H2M Interactie van de gescande gegevensdiensten is onveranderd ten opzichte van de vorige ROSA scan. Voor een meer uitgebreide analyse van dit scanonderdeel verwijzen we naar: Architectuurscan Edu-V Architectuurkader |
Onbepaald - Geen nieuwe bevindingen die invloed hebben op relatie. |
| Referentiecomponenten en ketenvoorzieningen |
Volgens het conceptuele model van “Verwerven en in gebruik nemen leermiddelen” [1] worden de volgende referentiecomponenten gebruikt binnen de scenario’s:
Additioneel worden hier in het gedetailleerde model de volgende referentiecomponenten aan toegevoegd:
Binnen het scenario “Administratiesysteem leerresultaten” [1] worden de volgende rc’s gebruikt:
Het scenario: Administratiesystemen onderwijsdeelnemer en –medewerker, heeft betrekking op RCs:
Daarnaast wordt ook een relatie benoemd met de ketenvoorziening RIO [2] |
Consistent - Voor de 6 van de 15 Rc’s zijn direct te mappen op ROSA referentiecomponenten:
De ROSA RC leermiddelenmarktplaats is in Edu-V opgedeeld in drie referentiecomponenten: “Selectieomgeving leermiddelen”, “Aanspraakmanager” & “Bestelomgeving leermiddelen”. Daarnaast heeft het leveren van leermiddelen een aparte referentiecomponent: “Ordersysteem leermiddelen”. 5 Edu-v componenten hebben geen tegenhanger in de ROSA zoals bijvoorbeeld: “Leermiddelenportaal”. Dit RC verzorgt alleen de toegang tot een digitaal leermiddel en is daarmee anders dan een onderwijsleeromgeving. De andere componenten zonder relatie zijn:
|
| Onderwijssemantiek |
De term "Informatieobject" wordt expliciet gedefinieerd in het Edu-V gegevensmodel [11], maar in de praktijk wordt de term "Entiteit" gebruikt op de pagina’s in het architectuurkader [11][12]. De conceptuele rol van een informatieobject wordt feitelijk vervuld door de logische/fysieke gegevensobjecten/ "Entiteiten" die ook direct terug te vinden zijn in de API specificaties (zoals bijv. de Results API). Op de Edu-V pagina over informatieobjecten [12], wordt gesproken over de classificatie en scopes voor informatieobjecten en een BIV classificatie per informatieobject. Het lijkt hier te gaan over logische of fysieke gegevensobjecten binnen een uitwisseling. In het gegevensmodel [11] worden wel soms links gelegd met ROSA informatieobjecten, zoals bij onderwijsdeelnemer. Relatie tussen de gegevensobjecten uit APIs en het gegevensmodel is niet expliciet. Voorbeeld: We beginnen in de Results API bij het gegevensobject AssessmentScoresAndResults (Toetsscores en -resultaten). Er is geen directe weblink met het gegevensmodel, dus we zoeken handmatig in het gegevensmodel naar verschillende termen. Niks wordt gevonden. We kijken op de overzichtsplaat. Misschien valt het onder Leerresultaat? Nu zoeken we op de pagina op “Leerresultaat”. Dan zien we op basis van de omschrijving en voorbeelden dat dit waarschijnlijk zo is. |
 Explain - De term informatieobject wordt in Edu-V gebruikt om logische gegevensobjecten aan te duiden. Ook lijkt het betrekking te hebben op zowel de entiteiten binnen de fysieke laag van API’s als binnen het gegevensmodel. Er ontbreekt een duidelijke gelaagdheid van conceptuele informatiemodellen, logische gegevensmodellen en fysieke uitwisselingsspecificaties (APIs). Dit leidt tot een inconsistentie in terminologie en maakt het voor gebruikers lastig om de link met het overkoepelende gegevensmodel te vinden en te begrijpen. Het valt hierdoor ook lastig te verhouden met de ROSA uitwerking van onderwijssemantiek. Daarom, wordt de relatie met dit ROSA onderdeel geclassificeerd als explain. |
Bronnen[bewerken]
[1] Afsprakenstelsel Edu-V - Confluence (atlassian.net) [2] 20240422 - Pitch ROSA-architectuurscan lite Edu-V [3] Partners - Edu-V [4] Planning - Edu-V [5] Afsprakenstelsel - Edu-V [6] Procedure werkgroepen - Edu-V [7] Administreren leerresultaten - Afsprakenstelsel Edu-V - Confluence [8] Administratiesystemen onderwijsdeelnemer en –medewerker - Afsprakenstelsel Edu-V - Confluence [9] Doorgifte identiteiten - Afsprakenstelsel Edu-V - Confluence [10] Verwerven en in gebruik nemen - Afsprakenstelsel Edu-V - Confluence [11] Gegevensmodel en –definities - Afsprakenstelsel Edu-V - Confluence [12] Informatieobjecten - Afsprakenstelsel Edu-V - Confluence