Alfabetisch overzicht ROSA Begrippenkader

Deze pagina is vastgesteld door Standaardisatieraad, op 8 december 2022.
Toelichting: Het ROSA Begrippenkader is als standaard vastgesteld door de Standaardisatieraad, de verschillende iteraties (nieuwe en gewijzigde begrippen, nieuwe collecties, grote structuuraanpassingen) van het ROSA Begrippenkader worden incrementeel vastgesteld.

Toelichting op ROSA Begrippenkader

Een begrippenkader beschrijft een bepaald domein van de werkelijkheid (de ‘universe of discourse’). Voor wat betreft het ROSA Begrippenkader is dat het gehele onderwijsdomein, zowel de publiek/wettelijke kant (inschrijvingen, bekostiging, verzuim etc.) als het publiek/private deel (leermiddelen, toetsen etc.). Die beschrijving geschiedt door middel van de binnen het gekozen domein gehanteerde begrippen en hun relaties tot elkaar. Doel is dat de actoren binnen het domein elkaar begrijpen en één taal spreken. Het begrippenkader wordt in eerste instantie opgesteld voor gebruik door mensen en niet direct voor machine-to-machine-doeleinden. Een begrippenkader biedt een uniforme “analistentaal” enerzijds en anderzijds is dit het startpunt bij het opstellen van modellen, specificaties etc. van concepten waarover reeds eerder nagedacht is en waarover consensus bestaat om die uiteindelijk toe te passen in digitale gegevensuitwisselingen. Waarbij overigens altijd ruimte moet zijn voor uitbreiding en contextspecifieke invulling.

Het ROSA Begrippenkader bevat drie typen begrippen:

Domeinbegrippen: Begrippen die worden gebruikt om het beschouwde domein te beschrijven: begrippen die de inhoud vormen van onze communicatie. Je zou kunnen zeggen dat het begrippen zijn die gaan over het WAT: dat wat we met elkaar uitwisselen cq waar we over “praten”
GIV-begrippen: Begrippen gericht op het inrichten van de gemeenschappelijke informatievoorziening (giv). Met andere woorden, begrippen die gaan over het HOE: hoe wisselen we met elkaar uit; denk aan begrippen in relatie tot beveiliging, toegang, m2m-gegevensuitwisseling, mandatering etc. 
Architectuurbegrippen: Begrippen die architectuurmodellen toelichten.

Alle begrippen zijn beschreven conform NL-SBB, de Nederlandse standaard voor het beschrijven van begrippen. In de ROSA wiki worden alleen de door de Architectuurraad vastgestelde begrippen getoond. Als u interesse hebt in alle begrippen dus ook de verouderde, de begrippen die in bewerking zijn en de begrippen die in review zijn (voorgesteld of herzien en opnieuw voorgesteld, dan kunt u deze bekijken in de ROSA Begrippenmanager.

Zoeken en filteren kan via de pagina ROSA Begrippenkader (doorzoeken)

Begrippen doorzoeken

Hieronder volgt de alfabetische opsomming van alle begrippen in het ROSA Begrippenkader. Klik op een begrip voor detailinformatie.

a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

a

aanbodsdoel: Doel dat het beoogde curriculum beschrijft waar het onderwijsaanbod van een onderwijsaanbieder in moet voorzien.
aangeboden opleiding: Een opleidingseenheid die door een onderwijsaanbieder aangeboden wordt in een bepaalde vorm, al dan niet op een bepaalde onderwijslocatie.
aangeboden-opleidingcohort: De realisatie van een aangeboden opleiding met eigen startmoment, instroomperiode en aanmeldbeperkingen.
aanmelding: Het schriftelijke verzoek om een leerling toe te laten tot een school en/of een specifieke opleiding op een bepaald niveau.
aanvraag nieuwe school: Aanvraag voor het erkennen door de overheid van een nieuw op te richten onderwijsaanbieder of onderwijsaanbiedersgroep.
absoluut verzuim: Het niet op een school als onderwijsdeelnemer ingeschreven staan van een jongere die als ingezetene in de basisregistratie personen is ingeschreven en nog leerplichtig of kwalificatieplichtig is.
accountantsverklaring: Goedkeurende verklaring van een registeraccountant of accountant-administratieconsulent bij een overzicht met historische financiële informatie.
adminrechten: De toegangsrechten en privileges die aan een gebruiker worden verleend binnen een computersysteem, netwerk of computerprogramma en die hem controlemogelijkheden en bevoegdheden geven om wijzigingen aan te brengen.
afspraak: Normatief bedoelde overeenkomst tussen ketenpartners binnen een bepaalde ketensamenwerking over de inrichting van die ketensamenwerking.
Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG): Een privacywetgeving die van kracht is binnen de Europese Unie sinds 25 mei 2018 om de bescherming van persoonsgegevens van EU-burgers te waarborgen en de privacyrechten van individuen te versterken.
ambulant onderwijskundig begeleider (AOB): Begeleider van een onderwijsdeelnemer met een functionele beperking, die eventueel ook begeleiding geeft aan zijn/haar ouders en leraren.
ambulante begeleiding: Vorm van begeleiding waarbij de begeleider de onderwijsdeelnemer begeleidt op de onderwijslocatie waar deze onderwijs volgt.
apparaat: Actief artefact dat geautomatiseerd handelingen uitvoert namens een entiteit.
applicatie: Een computerprogramma voor gebruikers.
applicatiefunctie: Geautomatiseerd gedrag dat kan worden uitgevoerd door een applicatiecomponent.
applicatieservice: Expliciet gedefinieerd tentoongesteld gedrag van een applicatie.
architectuur: De fundamentele concepten en eigenschappen van een object in zijn omgeving, samen met de leidende principes voor de realisatie en evolutie in de levenscyclus van dat object.
architectuurkader: Verzameling uitgangspunten voor de implementatie van ketensamenwerkingen en ketenvoorzieningen.
architectuurprincipe: Een fundamentele en algemeen toepasbare regel, gebaseerd op een overtuiging en die geldt als architectuurrichtlijn voor het in samenhang ontwerpen en realiseren van diensten en voorzieningen.
artefact: Een kunstmatig gecreëerd object.
asynchroon: Een interactie tussen computersystemen zonder onmiddellijke reactie (maar wel later).
attribuut: Een kenmerk dat is toegekend aan een informatieobject.
authenticatie: Het verifiëren of de identiteit die een entiteit of apparaat presenteert daadwerkelijk op een zeker betrouwbaarheidsniveau overeenkomt met de identiteit van de entiteit of apparaat op basis van een of meer authenticatiefactoren.
authenticatiedienst (AD): Dienst die op basis van een identificatiemiddel een authenticatieverklaring afgeeft.
authenticatiefactor: Iets dat een entiteit of apparaat heeft, weet of is en waarmee bewijs kan worden geleverd van de identiteit ervan.
authenticatieverklaring: Een verifieerbare verklaring over de uitkomst van een authenticatie.
authenticatievoorziening (AD): Dienst die op basis van een identificatiemiddel een authenticatieverklaring afgeeft.
authentiek gegeven: In een basisregistratie opgenomen gegeven dat bij wettelijk voorschrift als authentiek is aangemerkt
autorisatiebeslissing: De uitkomst van een autorisatiecontrole.
autorisatiecontrole: Het op basis van autorisatieregels bepalen of een entiteit beschikt over de benodigde bevoegdheden voor toegang tot een object en of de daarbij gebruikte apparaten namens deze entiteit de bijbehorende handelingen mogen uitvoeren.
autorisatiematrix: Een schema waarin is vastgelegd wie toegang krijgt tot welke persoonsgegevens in een computersysteem, netwerk of applicatie.
autorisatieregel: Een regel die is gesteld voor toegang tot een object en waaraan moet worden voldaan voordat een entiteit of apparaat met een bepaalde identiteit toegang krijgt tot dat object.
autorisatieverlening: Het verstrekken van een bevoegdheid.
Autoriteit Persoonsgegevens (AP): De onafhankelijke toezichthoudende autoriteit voor de bescherming van persoonsgegevens in Nederland.
AVG-beleid: Het beleid dat een organisatie voert om de bescherming van persoonsgegevens van gebruikers van informatiesystemen van die organisatie te waarborgen en de privacyrechten van die gebruikers te versterken.
b

basisondersteuning: Door het samenwerkingsverband passend onderwijs afgesproken geheel van preventieve en licht curatieve interventies die binnen de ondersteuningsstructuur van de onderwijsorganisatie - eventueel samen met ketenpartners - planmatig en op een overeengekomen kwaliteitsniveau worden uitgevoerd.
begrip: Een eenheid van denken die wordt uitgedrukt door een woord of een groep woorden en verwijst naar de betekenis die daaraan wordt gegeven.
begrippenkader: Een verzameling normatief bedoelde begrippen die in een bepaald domein relevant zijn.
beheersingsdoel: Doel dat te realiseren leeropbrengsten beschrijft: minimale streefwaarden met betrekking tot kennis, vaardigheden en houdingen.
beleid: Een vooraf vastgestelde handelwijze voor het realiseren van doelen.
beoordeling: Oordeel van een onderwijsprofessional over het onderwijskundig functioneren van een onderwijsdeelnemer.
bericht: Een afgebakende hoeveelheid gegevens die een verzender naar een ontvanger stuurt.
beschikbaarheid: De mate waarin gegevens worden opgeslagen volgens duurzame normen en afhankelijk van de organisatiekeuze beschikbaar gesteld aan verschillende afnemers.
beslissing tot verwijdering: Besluit van het bevoegd gezag om een onderwijsdeelnemer de toegang tot een onderwijsorganisatie te ontzeggen.
besluit: Schriftelijke beslissing (definitieve uitspraak) van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling.
best effort-profiel: Uitwisselingsprofiel dat geen faciliteiten voor betrouwbaar berichtenverkeer vereist.
bestuurlijke collegiale visitatie: Gestructureerd bezoek van bestuurders aan collega-bestuurders met als doel te leren en ontwikkelen door te reflecteren op het bestuurlijk handelen in de context van de onderwijsorganisatie
bestuursinformatieplan: Plan waarin het bevoegd gezag moet aangeven welke functies van welke omvang, aard en niveau op korte en lange termijn noodzakelijk zijn voor het verwezenlijken van de onderwijsdoelstellingen van een onderwijsorganisatie.
bestuursmodel: Beschrijving van de wijze waarop binnen een onderwijsorganisatie de verdeling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn ingericht, welke coördinatiemechanismen er zijn en welke onderlinge relaties worden onderscheiden.
bestuursverslag: Schriftelijke of digitale weergave met een getrouw beeld van de toestand op de balansdatum, de ontwikkeling gedurende het boekjaar en de resultaten van een rechtspersoon en van de groepsmaatschappijen waarvan de financiële gegevens in zijn jaarrekening zijn opgenomen.
betrouwbaar berichtenverkeer: De garantie dat een bericht met zekerheid (precies één keer) wordt afgeleverd en dat berichten zo mogelijk in de juiste volgorde worden afgeleverd, ook als de ontvanger tijdelijk niet beschikbaar is.
betrouwbaarheid: De mate waarin wordt voldaan aan vooraf bepaalde normen en waarin informatie tijdig wordt verstrekt en correct, compleet en actueel is.
betrouwbaarheidsniveau: Mate waarin vertrouwen kan worden gesteld in een gegeven gebaseerd op door wie het gegeven is vastgesteld en de mate van zekerheid waarmee dat is gedaan.
bevoegd gezag: De rechtspersoon waarop een keurmerk of erkenning als onderwijsverzorgende organisatie betrekking heeft.
bevoegdgezagerkenning: Verouderd begrip: een erkenning als bestuur in het onderwijs door OCW van een orgaan van een rechtspersoon krachtens publiekrecht ingesteld (a-orgaan) of een persoon of college met enig openbaar gezag bekleed (b-orgaan).
bevoegdheid: Het bezitten van toestemming om een handeling te mogen verrichten.
bevoegdheidsverklaring: Een verifieerbare verklaring over dat een entiteit een bepaalde bevoegdheid heeft.
bevraging: Een enkelvoudige vraag die door een serviceafnemer aan een serviceaanbieder wordt gesteld en waar direct een antwoord op wordt verwacht
bewaartermijn: De termijn die men in acht moet nemen om documenten, gegevens enz. bij te houden, waarna vernietiging of verwijdering is toegestaan.
bezwaar: Formeel protest tegen een beslissing of een andere rechtshandeling van een onderwijsorganisatie.
bijzondere persoonsgegevens: Persoonsgegevens die betrekking hebben op gevoelige informatie, gedragsproblemen, politieke voorkeur, godsdienst, seksuele voorkeur, gezondheid of een problematische thuissituatie.
BIV-classificatie: Een indeling van gegevens naar beschikbaarheid (B), integriteit (I) en vertrouwelijkheid (V).
brin: Verouderd begrip: een unieke code voor een onderwijsinstelling in de Basis Registratie Instellingen of een onderwijsinstellingserkenning in de Registratie Instellingen en Opleidingen in het onderwijs.
brin-vestigingsnummer: Verouderd begrip: een unieke code voor een erkende vestiging van een erkende onderwijsinstelling of een vestigingserkenning van een instellingserkenning.
bronhouder: De verantwoordelijke voor het beheer en het ter beschikking stellen van de juiste en actuele gegevens.
c

capability: Dat wat een systeem kan presteren.
centraal examen (ce, cse): Afsluitende onderdeel van het eindexamen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs, dat in opdracht van de overheid centraal wordt ontwikkeld en vastgesteld.
certificaat: Waardedocument dat krachtens wet of Algemene Maatregel van Bestuur dan wel erkenning door een organisatie, het formele bewijs is van het door een onderwijsdeelnemer met succes afgerond hebben van (een deel van) een opleiding.
certificeringsschema: Hulpmiddel om in de onderwijsketen tot een passend niveau van informatiebeveiliging van ICT-toepassingen te komen.
cijfer: Numerieke beoordeling of score die wordt toegekend aan onderwijsdeelnemers op basis van hun leerresultaten in toetsen, opdrachten, examens of andere onderwijsactiviteiten.
clear desk beleid: Een organisatorisch beveiligingsbeleid dat voorschrijft dat medewerkers geen gevoelige of vertrouwelijke informatie onbeheerd op hun werkplek achterlaten wanneer deze niet wordt gebruikt, of wanneer de werkplek wordt verlaten.
clear screen beleid: Een organisatorisch beveiligingsbeleid dat vereist dat gebruikers hun computerscherm vergrendelen of de sessie beëindigen wanneer ze hun werkplek verlaten, om visuele toegang tot gevoelige of vertrouwelijke informatie op het scherm te voorkomen.
cloud: Een netwerk van servers die overal ter wereld kunnen zijn gevestigd, meestal in datacenters, en die voor gebruikers beschikbaar zijn via het internet.
code goed bestuur: Set van richtlijnen en principes die zijn opgesteld om de governance, transparantie, verantwoording en effectiviteit van organisaties te bevorderen.
commisie voor de begeleiding: Commissie die is ingesteld door het bevoegd gezag van een onderwijsorganisatie en die zodanig is samengesteld dat zij adequaat kan adviseren vanuit zowel onderwijskundig als pedagogisch, psychologisch en medisch oogpunt, rekening houdend met de handicap van een onderwijsdeelnemer.
commissie van onderzoek: Commissie die is ingesteld door het bevoegd gezag van een onderwijsorganisatie die tot taak heeft te beoordelen of een kind gezien zijn handicap in aanmerking komt voor het onderwijs op een onderwijsorganisatie, dan wel in aanmerking komt voor begeleiding door die onderwijsorganisatie indien het kind is of wordt ingeschreven bij een onderwijsaanbieder als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs of de Wet op het voortgezet onderwijs.
communicatiecontext: Het onderwerp waarover contact kan worden opgenomen met een organisatorische eenheid.
component: Een functioneel onderdeel van een systeem, bestaande uit meerdere elementen.
conceptueel informatiemodel: Een zo getrouw mogelijke beschrijving van de werkelijkheid binnen een domein in natuurlijke taal geformuleerd voor gebruik door mensen, zodat ‘de business’ en de ICT-specialisten elkaar (gaan) begrijpen voor wat betreft de informatie die in het domein wordt geregistreerd en/of kan worden uitgewisseld.
crebo-code: Verouderd begrip: de code van de opleiding binnen het Centraal Register Beroepsopleidingen (CREBO).
curriculair spinnenweb: Conceptueel model dat visualiseert hoe elementen van een curriculum: visie, doelen, inhouden, toetsing, leeractiviteiten, leeromgeving, groeperingsvorm, leertijd, rol van de leraar, en leermiddelen, onderling samenhangen en verbonden zijn met een visie.
curriculaire verschijningsvorm: Manifestatie van het curriculum: in de vorm van een plan (beoogd), als praktijk (uitgevoerd) en als geleerd (gerealiseerd).
curriculum (crc): Samenhangend geheel van plannen en praktijken ten aanzien van visie, doelen, inhouden, toetsing, leeractiviteiten, leeromgeving, groeperingsvorm, leertijd, rol van de leraar, en leermiddelen.
curriculumbewust handelen: Handelen vanuit bewustzijn van het samenspel en de samenhang van elementen van het curriculum.
curriculumdocument: Beschrijving van de inrichting van (een deel van) een leerplan op landelijk, school, klas of individueel niveau.
curriculumevaluatie: Proces van bepalen van de kwaliteit van een curriculum op basis van vastgestelde kwaliteitscriteria om het curriculum te verbeteren.
curriculumimplementatie: Proces van in gebruik nemen van (een deel van) een nieuw curriculum.
curriculumniveau: Niveau in het onderwijssysteem waarop een curriculum kan worden beschouwd in de vorm van plannen, uitvoering, ervaringen en opbrengsten.
curriculumontwerp: Opstellen van functie-, inhouds- en vormeisen voor een toekomstig curriculum, met een beschrijving op hoofdlijnen.
curriculumontwikkeling: Cyclisch proces van ontwikkelen of vernieuwen van (een deel van) een curriculum.
cybercriminaliteit: Criminele activiteiten die plaatsvinden in de digitale wereld, waarbij computers, netwerken, elektronische apparaten en internet worden gebruikt als middelen of doelwitten.
d

Data Protection Impact Assessment (DPIA): Een proces dat wordt gebruikt om de mogelijke privacyrisico's en -effecten van een gegevensverwerkingsactiviteit te identificeren, beoordelen en beheersen.
deelnemer: Een partij die conform hetgeen daarover in het Afsprakenstelsel is vastgelegd één of meer rollen vervult binnen het Netwerk voor Elektronische Toegangsdiensten.
device: Fysiek of virtueel apparaat waarop software wordt geïnstalleerd.
dienst: Een ondersteunde voorziening.
dienstafnemer: Een entiteit die een dienst afneemt van een dienstverlener.
dienstencatalogus: Lijst van diensten die een dienstverlener beschikbaar stelt aan een afnemer.
dienstverlener: Een organisatie die een dienst levert aan een organisatie of een natuurlijke persoon.
digitale geletterdheid: Alle vaardigheden die nodig zijn om je in de digitale samenleving staande te houden en jezelf te ontwikkelen.
digitale identiteit: Een identiteit die een digitale representatie is van een object.
diploma: Waardedocument dat vastlegt en aantoont dat de bezitter een omschreven opleiding met succes heeft afgerond.
diploma-uitreiking: Feestelijke gebeurtenis waarbij een onderwijsdeelnemer die succesvol een opleiding heeft afgerond eenbewijsstuk/getuigschrift van succesvolle afronding van een opleiding krijgt.
dislocatie: Bijgebouw van een onderwijsaanbieder op een andere locatie dan het hoofdgebouw.
docent: Professionele onderwijsbegeleider die verantwoordelijk is voor het instrueren en begeleiden van onderwijsdeelnemers binnen een formeel onderwijskader.
doel (Context: ROSA Architectuurkaders): Gewenst resultaat van ketensamenwerkingen en ketenvoorzieningen vanuit het perspectief van de wensen van de samenleving, de burgers en bedrijven.
doelbinding: Het principe dat iemand (persoon of organisatie) alleen informatie mag vragen, opslaan, gebruiken, delen ten behoeve van welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden.
doelgroep: Een verzameling kenmerken waarmee een groep zich onderscheidt van andere groepen in de context van het thema identity and access management.
domein: Beredeneerde en samenhangende clustering van inhouden als onderdeel van een leergebied of vak.
domeinbegrip: Metabegrip waarmee in het ROSA-begrippenkader alle begrippen worden aangeduid die betrekking hebben op het onderwijsdomein.
doorlopende leerlijn: Een sectoroverstijgende leerlijn.
drijfveer: Iets dat motiveert om (uiteindelijk) bepaalde doelen te bereiken.
e

ECK-ID: Een unieke identifier van gebruikers in de educatieve contentketen waarmee scholen gegevens kunnen delen, zonder dat deze direct herleidbaar zijn naar leerlingen of docenten
economisch eigenaar: Degene die het recht heeft op de gebruikswaarde van een object als ook op de positieve of negatieve waardeverandering.
eindcijfer: Cumulatieve numerieke beoordeling of score die wordt toegekend aan onderwijsdeelnemers op basis van hun prestaties in een reeks toetsen, opdrachten, examens of andere beoordelingen.
eindexamen: Afsluitend examen van het voortgezet onderwijs, dat is opgebouwd uit het schoolexamen en het centraal examen.
eindorganisatie: De eindorganisatie is de organisatie die (wettelijk) eindverantwoordelijk is voor de te leveren dienst of het uit te voeren proces.
eindpunt: Virtuele locatie (url) van het koppelvlak van een dienstverlener door een eindorganisatie is gekozen voor de levering van een of meer diensten of onderdelen daarvan.
eindterm: Een wettelijk doel dat kennis, vaardigheden en/of houdingen beschrijft die leerlingen aan het einde van de bovenbouw van het voortgezet onderwijs minimaal dienen te bereiken.
elementcode: Verouderd begrip: de code zoals gebruikt in de elementcodetabel vo en vso.
end-to-end: Het volledige traject van iets, van begin tot eind, zonder tussenkomst van derden of externe partijen.
entiteit: Actief object met eigen wilsbeschikking bij het uitvoeren van handelingen.
erkendeopleidingscode: Een unieke identificatie die door de erkenner wordt toegekend aan een opleidingserkenning in de Registratie Instellingen en Opleidingen.
ervaringsdoel: Doel dat beschrijft welke inspanning van een leerling wordt verwacht met het oog op ervaringen of expressieve reacties.
Europees Referentiekader (ERK): Gestandaardiseerd Europees kader dat wordt gebruikt om de taalvaardigheid van individuen in een vreemde taal te beschrijven en te beoordelen.
evaluatiedoel: Beschrijving van de door een onderwijsdeelnemer behaalde vaardigheidsscores en of de geplande vaardigheidsgroei daadwerkelijk is gerealiseerd.
examen: Onderzoek naar de kennis of kundigheden van een onderwijsdeelnemer die naar een graad of een betrekking dingt of tot een onderwijsorganisatie of een hoge onderwijsniveau toegelaten wenst te worden.
examenlicentie: De goedkeuring op grond van wet- en regelgeving om examerns af te nemen.
examenmodus: De specifieke configuratie van een device en/of de toetsapplicatie waardoor een digitale toets veilig kan worden afgenomen en leerlingen geen toegang hebben tot programma's en informatie waar ze tijdens de toets niet bij mogen.
examenprogramma: Bij wet- en regelgeving vastgelegd curriculumdocument dat voor een vak beschrijft wat er aan het einde van het voortgezet onderwijs bereikt moet zijn in termen van beheersing en/of ervaring om het vak met succes af te ronden.
examenreglement: Document met regels met betrekking tot de organisatie van het eindexamen en de gang van zaken tijdens het eindexamen.
examensecretaris: Een persoon die verantwoordelijk is voor de organisatie en coördinatie van examens binnen een onderwijsorganisatie.
examinering: Proces van het uitvoeren van een examen.
extra onderwijsondersteuning: Alle vormen van onderwijsondersteuning die de basisondersteuning overstijgen en die worden aangeboden met behulp van een samenwerkingsverband.
f

federatieve hub: Een dienst die verzoeken voor gebruikersauthenticatie van dienstverleners routeert naar de authenticatiediensten van die gebruikers.
federatieve toegang: De situatie waarin een dienst voor authenticatie gebruik maakt van een authenticatiedienst buiten het eigen domein.
feedback: Terugkoppeling op hoe succesvol een prestatie of vaardigheid van een onderwijsdeelnemer is, met als doel om deze te verbeteren.
firewall: Een beveiligingsmechanisme dat wordt gebruikt om ongeautoriseerde toegang tot een computernetwerk te voorkomen.
formatieve toets: Beoordelingsinstrument dat wordt gebruikt tijdens het leerproces om de voortgang, begrip en ontwikkeling van een onderwijsdeelnemer te meten teneinde inzicht te verkrijgen in het niveau van begrip van de lesstof en om te bepalen waar aanvullende instructie of begeleiding nodig is.
foutafhandeling: Het verwerken van fouten in de afhandeling van een bericht.
functie: De beoogde werking van iets.
functionaris gegevensbescherming (FG): Een persoon die is aangesteld binnen een organisatie om toezicht te houden op de gegevensbeschermingsactiviteiten en ervoor te zorgen dat de organisatie voldoet aan de toepasselijke privacywetgeving, zoals de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in Europa.
fysieke veiligheid: Bescherming en waarborging van personen, eigendommen, infrastructuur en omgeving tegen fysieke schade, risico's, ongevallen, criminaliteit of andere potentiële gevaren.
g

gebruiker: Een natuurlijke persoon die iets gebruikt.
gegeven: Een vastgelegde waarneming of bewering over een eigenschap van een object.
gegevensafnemer: Een natuurlijke persoon of organisatie aan wie gegevens worden verstrekt.
gegevensbetrokkene: De persoon op wie persoonsgegevens betrekking hebben.
gegevensintegriteit: De nauwkeurigheid, consistentie en betrouwbaarheid van gegevens gedurende hun levenscyclus.
gegevenslek: Een incident waarbij ongeautoriseerde personen toegang krijgen tot of de controle verkrijgen over gevoelige, vertrouwelijke of persoonlijke gegevens.
gegevensminimalisatie: Een privacyprincipe dat inhoudt dat alleen de strikt noodzakelijke hoeveelheid persoonlijke gegevens moet worden verzameld, gebruikt, verwerkt en bewaard.
gegevensverstrekker: Een natuurlijke persoon of organisatie die gegevens verstrekt.
geheimhoudingsplicht: De wettelijke verplichting of ethische verantwoordelijkheid van een persoon of organisatie om vertrouwelijke informatie die hen is toevertrouwd, geheim te houden en niet ongeoorloofd openbaar te maken.
gemeenschappelijk rapport: Rapport opgesteld door een commissie van onderzoek met daarin de bevindingen naar aanleiding van het onderzoek om te beoordelen of een kind gezien zijn handicap voor het onderwijs van een onderwijsorganisatie in aanmerking komt, dan wel in aanmerking komt voor begeleiding door die onderwijsorganisatie.
gemeenschappelijke informatievoorziening (GIV): Het geheel van mensen, middelen en maatregelen, gericht op de informatiebehoefte van het onderwijs.
gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR): Een medezeggenschapsorgaan dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van de medezeggenschapsraden van de verschillende onderdelen van een onderwijsorganisatie, met als belangrijkste functie het behartigen van de belangen van ouders, personeel en soms ook leerlingen op bovenschools niveau, en als zodanig betrokken is bij besluitvorming en beleidsvorming die alle onderdelen van die onderwijsorganisatie aangaat.
generieke digitale infrastructuur: Infrastructuur die niet organisatie- of domeinspecifiek is en die wordt begrensd door generieke functies.
geschillencommissie: Instantie die beslist over kwesties waar belanghebbenden en onderwijsorganisaties het niet eens over kunnen worden.
gezondheidsnotitie: Notitie met betrekking tot de gezondheid of het welzijn van een onderwijsdeelnemer, voor zover deze van belang zijn bij het nemen van aanvullende maatregelen om goed onderwijs te kunnen volgen.
GIV-begrip: Metabegrip waarmee in het ROSA-begrippenkader alle begrippen worden aangeduid die betrekking hebben op de gemeenschappelijke informatiearchitectuur binnen het domein.
governance: Een systematische werkwijze voor het besturen van, de gedragscode voor, en het toezicht op organisaties.
groepsindeling: Lijst van groepen van onderwijsdeelnemers die wordt gehanteerd voor het organiseren van onderwijs door een onderwijsaanbieder.
groepsplan: Een beschrijving van de doelen en het gedifferentieerde onderwijsaanbod voor een bepaalde periode voor een bepaalde groep leerlingen.
grondslag: De reden waarvoor persoonsgegevens moeten worden verwerkt, en die de rechtmatigheid van de verwerking bepaalt.
groteberichtenstandaard (GBS): Uitwisseling van grote bestanden met uitwisseling van metagegevens (via een Digikoppeling/Edukoppeling-koppelvlak)
h

handelingsdeel: Beschrijving van de te bieden individuele ondersteuning en begeleiding aan een specifieke onderwijsdeelnemer om specifieke doelen te realiseren gedurende een bepaalde periode, gericht op de ondersteuningsbehoefte van een specifieke onderwijsdeelnemer daar waar die uitstijgt boven het basisaanbod, net als eventuele afwijkingen van het onderwijsprogramma.
handelingsgerichte procesdiagnostiek (HGPD): Pedagogische benadering die gericht is op het analyseren en begrijpen van het leerproces van een individuele onderwijsdeelnemer met specifieke onderwijsbehoeften, gericht op het identificeren van specifieke leerbehoeften, sterke punten, leerstrategieën en eventuele belemmeringen voor effectief leren.
handreiking schoolexamen: Niet-voorschrijvend curriculumdocument dat aanwijzingen geeft voor de inrichting van het schoolexamen, met suggesties voor het Programma van toetsing en afsluiting, de inhoud en vorm van toetsen.
hoofdvestiging: Aanduiding in de wet- en regelgeving voor een (vermeende hoofd-)onderwijslocatie waarop een vestigingserkenning is afgegeven door OCW aan de onderwijsorganisatie die deze locatie in gebruik heeft.
human-to-machine (H2M): De gegevensinteractie tussen mens en een systeem.
i

IBP-maatregel: Een juridische, technische en organisatorische maatregel op het terrein van informatiebeveiliging en privacy die een organisatie concreet neemt om de bescherming van persoonsgegevens van gebruikers van informatiesystemen van die organisatie te waarborgen en de privacyrechten van die gebruikers te versterken.
ict-beleidsplan: Strategisch document dat de visie, doelen, prioriteiten en acties beschrijft met betrekking tot het gebruik en de integratie van informatie- en communicatietechnologie (ICT) binnen een onderwijsorganisatie.
identificatie: Het vaststellen op basis van identiteitsgegevens of een entiteit c.q. een apparaat behoort bij een identiteit.
identificatiemiddel: Een middel dat verifieerbare verklaringen over identiteitsgegevens kan verstrekken en gebruikt wordt voor de authenticatie van entiteiten en apparaten met een bepaalde identiteit.
identifier: Eén of meer gegevens die gezamenlijk bij een object horen en die dat object onderscheiden van andere objecten.
identiteit: Een verzameling van kenmerkende eigenschappen van een object.
identiteitenbeheer: Proces dat digitale identiteiten tot stand brengt (en onderhoudt/actualiseert) voor entiteiten.
identiteitscontrole: Het proces waarbij de identiteit van een gebruiker wordt geverifieerd voordat hem toegang wordt verleend tot bepaalde digitale informatie of middelen.
identity and access management (IAM): Het beheer om er voor te zorgen dat de juiste entiteiten en apparaten voor de juiste redenen en op het juiste moment toegang krijgen tot de juiste objecten.
image: Een exacte kopie of replica van de inhoud en structuur van een opslagmedium, zoals een harde schijf, een solid-state drive (SSD) of een andere opslagapparaat.
incident: Een (dreigende) afwijking van het overeengekomen dienstniveau.
incident- en veiligheidsrapportage: Periodiek rapport met overzicht van alle gebeurtenissen op het gebied van fysieke en digitale veiligheid binnen een onderwijsorganisatie.
individueel leerplan: Persoonlijk leerplan (leerlijn) ontwikkeld voor een onderwijsdeelnemer.
informatie: De betekenis die mensen geven aan gegevens in een context.
informatiebeveiliging: Het geheel van maatregelen en processen die worden toegepast om informatie te beschermen tegen ongeoorloofde toegang, openbaarmaking, wijziging, vernietiging of verstoring.
informatiebeveiliging en privacy (IBP): Het organiseren van informatiebeveiliging en het beschermen van persoonsgegevens van leerlingen, ouders en medewerkers.
informatiemodel: Gestructureerde beschrijving van de structuur, semantiek en de eigenschappen van informatie over dingen in de werkelijkheid.
informatieobject: Een op zichzelf staand geheel van gegevens met een eigen identiteit.
informatievoorziening (IV): Het geheel van voorzieningen waarmee een gebruiker in zijn informatiebehoefte kan voorzien.
infrastructuur: Het geheel van voorzieningen dat nodig is om iets te laten functioneren.
inrichting: Een concrete invulling van een inrichtingssjabloon of -scenario.
inrichtingsscenario: Een referentiemodel voor een specifieke invulling van een toepassingsscenario.
inrichtingssjabloon: Een blauwdruk voor een concrete inrichting die een inrichtingsscenario (of toepassingsscenario) realiseert.
inschrijfgegevens: Persoonsgegevens, gegevens over eerder genoten onderwijs en andere relevante gegevens die een onderwijsdeelnemer bij inschrijving overlegt aan een onderwijsorganisatie.
inschrijving: De inschrijving van een leerling bij een school.
instapniveau: Het werk- en denkniveau dat verwacht wordt bij deelname aan een opleiding in het non-formele onderwijs.
instellingscode: Een unieke identificatie voor een onderwijsinstellingserkenning in de Registratie Instellingen en Opleidingen.
instroomprofiel: Onderwijskundige en andere gegevens over een onderwijsdeelnemer bij binnenkomst bij een onderwijsaanbieder die dienen als basis voor het ontwikkelen van zijn ontwikkelingsperspectiefplan (OPP).
integraal huisvestingsplan onderwijs: Plan waarin gemeenten na overleg met betrokken schoolbesturen het huisvestingsbeleid en het investeringsprogramma van een onderwijsorganisatie voor een periode van vier jaar vastleggen, met een doorkijk naar de langere termijn.
integriteit: De mate waarin de inhoud van een bericht of gegeven gegarandeerd kan worden.
integriteitsverklaring: Een document of een formele verklaring waarin een persoon of organisatie aangeeft dat zij zich zullen houden aan bepaalde ethische normen, professionele standaarden of regels met betrekking tot de integriteit van hun handelingen, gedragingen of activiteiten.
interactiepatroon: Vormen van berichtuitwisseling tussen twee partijen.
intermediair: Een partij in de keten die berichten doorstuurt naar de volgende schakel in de keten.
intern begeleider: Onderwijsprofessional met expertise in begeleiding en ondersteuning van onderwijsdeelnemers en docenten die het onderwijs- en begeleidingsproces van een onderwijsaanbieder coördineert, faciliteert en verbetert.
interne toezichthouder: Intern toezichthoudend orgaan van een onderwijsorganisatie dat toezicht houdt op de uitvoering van de taken en de uitoefening van de bevoegdheden door het onderwijsbestuur en dat deze in voorkomende gevallen terzijde staat met advies.
interoperabiliteit: Het vermogen van entiteiten om te kunnen interacteren.
IP-adres: Een unieke numerieke identificatie die aan elk apparaat wordt toegekend dat is verbonden met een computernetwerk dat het Internet Protocol gebruikt voor communicatie.
isat-code: Verouderd begrip: de code voor een opleiding in het hoger onderwijs die is vastgelegd in het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs (CROHO).
IV-domein: Een samenhangend geheel van elementen die toegepast kunnen worden om een bepaald aspect van informatievoorziening in te vullen ter ondersteuning van verschillende ketenprocessen.
IV-inrichting: Een concrete invulling van IV-inrichtingssjabloon of -scenario.
IV-inrichtingsscenario: Een referentiemodel voor een specifieke invulling van een IV-procesmodel.
IV-inrichtingssjabloon: Een blauwdruk voor een concrete inrichting die een IV-inrichtingsscenario (of IV-procesmodel) realiseert.
IV-procesmodel: Een toepassingsscenario waarin een afbakening plus de samenhang is uitgewerkt van een of meerdere ondersteunende processen.
j

jaarplanning: Plan betreffende het te voeren beleid van een onderwijsorganisatie met de looptijd van een jaar.
jaarrekening: Jaarlijks overzicht van de financiële situatie van een onderwijsorganisatie.
jaarverslag: Verantwoordingsdocument dat in ieder geval bestaat uit het bestuursverslag en de jaarrekening die jaarlijks wettelijk verplicht wordt opgesteld door het onderwijsbestuur.
juridisch eigenaar: Degene die volgens het Burgerlijk Wetboek het recht heeft om over een object naar eigen goeddunken te beschikken.
k

kerndoel: Wettelijk doel dat beschrijft waar leerlingen mee in aanraking moeten komen, welke inspanning van hen wordt verwacht met het oog op ervaringen, of wat ze uiteindelijk moeten beheersen.
Kernmodel Onderwijsinformatie (KOI): Het overkoepelende conceptuele informatiemodel van het Nederlandse onderwijs.
kernwaarde: Fundamentele overtuiging van een natuurlijk persoon of een organisatie, gebaseerd op maatschappelijke waarden.
keten: Een samenwerkingsverband tussen organisaties die, naast hun eigen doelstellingen, een of meer gemeenschappelijke doelstellingen nastreven.
ketendomein: Een bepaalde afbakening van het gehele onderwijsdomein om dingen in samenhang te tonen.
keteninrichtingsscenario: Een referentiemodel voor een specifieke invulling van een ketenprocesmodel.
keteninrichtingssjabloon: Een blauwdruk voor een concrete inrichting die een keteninrichtingsscenario (of ketenprocesmodel) realiseert.
ketenpartner: Een entiteit die een bepaalde rol heeft binnen een keten.
ketenproces: De verbijzonderde beschrijving van een proces, die dient als referentie voor praktijksituaties waarbij de uitvoering door verschillende organisaties plaats vindt.
ketenprocesmodel: Een toepassingsscenario waarin een afbakening plus de samenhang is uitgewerkt van een of meerdere ketenprocessen.
ketenprocesstap: Een samenhangend geheel van activiteiten als onderdeel van een ketenproces.
ketensamenwerking: Een concrete invulling van een scenario, waarbij er sprake is van een vorm van gegevensuitwisseling (interactie) tussen twee of meer ketenpartners ter ondersteuning van het afhandelen een of meerdere ketenprocess(tapp)en.
ketentest: Een vorm van programmatuurtesten waarbij de interactie en samenwerking tussen computersystemen en processen in een ketensamenwerking worden getest.
ketenvoorziening: Een organisatie-overstijgend informatiesysteem dat deel uitmaakt van of ondersteuning biedt aan een ketensamenwerking, dat deel uitmaakt van een patroon dat een ondersteunend proces realiseert of dat ondersteuning biedt aan een bedrijfsproces of eigen voorziening.
klacht: Uiting van ontevredenheid over een bewezen dienst, een persoon of een product met het oogmerk dat er een oplossing op dat punt zal worden gerealiseerd.
klachtencommissie: Commissie die klachten van ouders en/of verzorgers van onderwijsdeelnemers behandelt als regulier overleg met de onderwijsorganisatie geen oplossing biedt.
klachtenregeling: Officieel vastgelegd systeem waarin de procedure en voorzieningen voor het indienen, behandelen en oplossen van klachten met betrekking tot een onderwijsorganisatie zijn vastgelegd.
koppelvlak: Een beschrijving van een interface die uitwisseling van gegevens tussen computersystemen verzorgt.
koppelvlakstandaard: Standaard die beschrijft hoe gegevensuitwisseling op een koppelvlak moet verlopen.
kwalificatieplicht: De verplichting voor jongeren om tot hun 18e jaar onderwijs te volgen als zij nog geen startkwalificatie hebben behaald.
kwaliteitsrapportage: Periodieke rapportage over de kwalitatieve eigenschappen van het onderwijs van een onderwijsaanbieder of –aanbieders die onder een instellingserkenning zijn erkend.
geaggregeerde: Periodieke geaggregeerde rapportage over de kwalitatieve eigenschappen van het onderwijs van de onderliggende onderwijsinstellingen.
l

landelijk doelgroepenmodel: Strategische benadering waarmee onderwijsorganisaties in een land de diversiteit van hun leerlingenpopulatie systematisch in kaart brengen teneinde hen in te delen in verschillende doelgroepen op basis van vergelijkbare onderwijsbehoeften, achtergronden, leerstijlen of prestatieniveaus, zodat het onderwijsaanbod, de instructie en de ondersteuning kan worden aangepast aan de specifieke behoeften van elke doelgroep.
leeractiviteit: Het door een onderwijsdeelnemer aanleren van kennis, vaardigheden en attitudes.
leerdoel: Dat wat onderwijsdeelnemers tijdens hun onderwijsloopbaan zouden moeten bereiken.
leergebied: Geheel aan kennis, vaardigheden en houdingen van verschillende vakken die zoveel mogelijk in samenhang worden beschreven.
leerlijn (Context: Onderwijsinhoud): Beredeneerde opeenvolging van doelen en inhouden in tijd en moeilijkheidsgraad.
leerlijn (Context: Leerroute): Route die een leerling volgt door de onderwijsinhoud van een sector, schoolsoort of leerweg.
leerling: Persoon die primair of voortgezet onderwijs volgt.
leerlingadministratiesysteem (LAS): Een computersysteem voor het registreren en beheren van administratieve gegevens met betrekking tot onderwijsdeelname en -resultaten van leerlingen.
leerlingbegeleider: Een medewerker die onderwijsdeelnemers in het primair en voortgezet onderwijs begeleidt bij onderwijszaken, persoonlijke ontwikkeling en welzijn die niet direct met het vakonderwijs te maken hebben maar meer van algemene aard zijn.
leerlingbespreking: Bespreking door de leerkrachten en/of docenten en/of begeleiders van een onderwijsdeelnemer in het primair en voortgezet onderwijs van zijn/haar (cognitieve) vorderingen en persoonlijke ontwikkeling.
leerlingcommunicatie: Communicatie met onderwijsdeelnemers in het primair en voortgezet onderwijs in het kader van het onderwijs dat zij volgen en de zorg en begeleiding die zij van de onderwijsaanbieder ontvangen.
leerlingdossier: Verzameling gegevens van onderwijsdeelnemers die wordt bijgehouden in de leerlingadministratie van een onderwijsinstelling.
leerlingengeleding van de medezeggenschapsraad (LMR): Groep leden van de medezeggenschapsraad in het primair en voortgezet onderwijs met een gemeenschappelijk belang bestaande uit onderwijsdeelnemers.
leerlingenraad: Democratisch gekozen vertegenwoordigende groep onderwijsdeelnemers van een onderwijsaanbieder van voortgezet onderwijs die de belangen van de deelnemers behartigt en die participeert in de besluitvorming op organisatieniveau.
leerlingenstatuut: Formeel document dat de rechten, plichten, gedragsregels en verwachtingen vastlegt van onderwijsdeelnemers van een onderwijsorganisatie in het primair of voortgezet onderwijs.
leerlingenvervoer: Vervoer voor onderwijsdeelnemers die niet zelfstandig naar hun onderwijslocatie kunnen reizen.
leerlingvolgsysteem (LVS): Een systeem voor het registreren en monitoren van de leerresultaten en studievoortgang van individuele en groepen van leerlingen.
leerlingvoortgang: De ontwikkeling van een onderwijsdeelnemer in zijn leerroute.
leermateriaal: Content die als leerstof of leerinhoud gebruikt kan worden in het onderwijs.
leermiddel: Een middel dat is samengesteld uit leermateriaal en gebruikt wordt bij het uitvoeren van leeractiviteiten.
leermiddelenlijst: Een overzicht van de leermiddelen die een onderwijsdeelnemer in een bepaalde periode nodig heeft.
leeropdracht: Vooraf omschreven door een onderwijsdeelnemer uit te voeren onderwijsactiviteit.
leerplankader: Geheel van afspraken vanuit een gedeelde visie die betrekking hebben op de inhoud en vorm van het curriculum.
leerplicht: De wettelijke verplichting voor jongeren om onderwijs te volgen vanaf hun vijfde jaar tot het einde van het schooljaar waarin zij zestien jaar worden.
leerproces: Proces waarmee onderwijsdeelnemers informatie opslaan, kennis verwerven en – door denken en (herhaalde) ervaring – houding en gedrag ontwikkelen..
leerresultaat (resultaat): Uitkomst van een door een onderwijsdeelnemer uitgevoerde leeractiviteit.
leerroute: Weg die een onderwijsdeelnemer langs leerlijnen door het onderwijs aflegt om een opleiding af te ronden.
lesstof: Geheel van onderwerpen, inhoud, materialen, concepten en leerdoelen die worden gepresenteerd en onderwezen in een onderwijsleersituatie omvattende alles wat de onderwijsdeelnemers moeten leren, begrijpen en beheersen tijdens een bepaalde periode van instructie.
licentie: De goedkeuring om onderwijs te geven of een examen af te nemen.
m

machine-to-machine (M2M): De gegevensuitwisseling tussen systemen onderling zonder menselijke tussenkomst.
machtiging: Een herroepbare bevoegdheid die een entiteit verleent aan een andere entiteit om in naam van eerstgenoemde handelingen te verrichten.
managementstatuut: Overzicht van de verantwoordelijkheden van het onderwijsbestuur, de directies van onderwijsaanbieders en onderwijsaanbiedersgroepen.
mandaat: De toestemming om in naam van een ander te handelen en gegevens te verwerken, maar zonder de daarbij horende verantwoordelijkheid.
mandatering: Het leggen door de dienstafnemer van een relatie tussen een dienst en een dienstverlener, opdat de dienstverlener voor deze dienst namens de dienstafnemer kan optreden.
mandateringsregister: Een systeem waarin mandaten kunnen worden beheerd en ontsloten.
medezeggenschapsraad (MR): Een zelfstandig orgaan binnen een onderwijsinstelling, dat bestaat uit vertegenwoordigers van zowel ouders als personeel (zoals leraren en ondersteunend personeel) met als doel om inspraak en medezeggenschap te bieden aan ouders en personeel bij besluitvorming en beleidsvorming op schoolniveau.
medezeggenschapsstatuut: Formeel document dat de rechten, bevoegdheden en organisatie van medezeggenschap regelt binnen een onderwijsorganisatie.
meerjareninvesteringsplan: Strategisch financieel document waarin een onderwijsorganisatie haar geplande investeringen en uitgaven m.b.t. haar onderwijslocaties voor een periode van meerdere jaren, vaak drie tot vijf jaar, vastlegt.
meerjarenonderhoudsplan: Formeel document dat voor een bepaalde periode inzicht geeft in de bouwkundige staat van de onderwijslocaties van een onderwijsorganisatie, de te verwachten onderhoudswerkzaamheden en de kosten daarvan.
metabegrip: Overkoepelend begrip waarmee in het ROSA-begrippenkader de categorie wordt aangeduid waartoe een begrip behoort.
metamodel: Model van modellen.
middel: Datgene wat je aanwendt om een doel te bereiken.
model: Een vereenvoudigde representatie van een deel van de werkelijkheid.
multifactorauthenticatie (MFA): Een beveiligingsmaatregel waarbij gebruikers bij het verifiëren van hun identiteit meer dan één verificatiemiddel moeten verstrekken om toegang te krijgen tot een systeem, account of applicatie.
n

namespace: Een mechanisme dat in veel computertalen de mogelijkheid biedt om namen van variabelen, constanten en functies (identifiers) zodanig te groeperen dat ze binnen verschillende contexten een (volstrekt) afzonderlijke betekenis en werking krijgen.
natuurlijk persoon: Een individueel menselijk wezen dat dood of levend kan zijn maar niet denkbeeldig.
nevenvestiging: Aanduiding in de wet- en regelgeving voor een onderwijslocatie waarop een vestigingserkenning is afgegeven door OCW aan de onderwijsorganisatie die deze locatie in gebruik heeft.
niet-transparante intermediair: Een intermediair die berichten doorstuurt door iets aan het bericht (of berichtheader) te wijzigen of de gegevens op een andere wijze dan het bericht aan ontvanger beschikbaar stelt waarbij de intermediair zaken zoals berichtintegriteit, onweerlegbaarheid en vertrouwelijkheid al verwerkt heeft.
niveau: Aanduiding van een kwalificerende eigenschap van een onderwijseenheid.
o

object: Een onderscheidbaar iets in het beschouwde domein.
on-premise: Het fysiek aanwezig zijn van iets op de locatie van een organisatie of gebruiker.
ondersteunend proces: Proces dat invulling geeft aan ondersteunende functies vanuit iv-domeinen om ketenprocessen te ondersteunen.
ondersteunende functie: Functie om hoofdfuncties en hoofdprocessen te ondersteunen en optimaal te laten verlopen.
ondersteuningsarrangement: Op maat gemaakt plan of regeling die is ontworpen om individuele leerlingen te voorzien van de nodige aanpassingen, ondersteuning en diensten die aansluiten bij hun specifieke onderwijsbehoeften, variërend van educatieve, fysieke, emotionele, of gedragsmatige uitdagingen tot andere specifieke vereisten voor leren en ontwikkeling.
ondersteuningsbehoefte: Dat wat betrokken opvoeders (leraren en ouders/verzorgers) en andere professionals (zoals een pedagogisch medewerker of een intern begeleider) nodig hebben om de onderwijs- en opvoedingsbehoeften van onderwijsdeelnemers te kunnen realiseren.
ondersteuningsplan: Plan waarin een samenwerkingsverband vastlegt hoe passend onderwijs in hun regio wordt vormgegeven zodat onderwijsdeelnemers die extra ondersteuning nodig hebben een passende plek en passende begeleiding kunnen krijgen.
ondersteuningsplanraad (OPR): Afvaardiging van de medezeggenschapsraden van de onderwijsorganisaties in een samenwerkingsverband passend onderwijs.
onderwijsaanbieder: Een organisatie die door een onderwijsbestuur is ingesteld voor het verzorgen van onderwijs.
onderwijsaanbiedersgroep: Een aantal onderwijsaanbieders die gezamenlijk naar buiten treden.
onderwijsaanbod: Datgene wat een onderwijsorganisatie organiseert aan onderwijsactiviteiten zowel inhoudelijk als qua aanpak.
onderwijsaccreditatie: Een keurmerk dat tot uitdrukking brengt dat de kwaliteit van een opleiding door een accreditatieorgaan positief is beoordeeld.
onderwijsactiviteit (Context: Kernmodel Onderwijsinformatie): Het aanleren van kennis, vaardigheden en attitudes om vooraf vastgelegde doelen na te streven als onderdeel van het onderwijsproces.
onderwijsbegeleidingsaanbieder: Een groep van gespecialiseerde professionals die door een onderwijsbestuur is ingesteld voor het ambulant begeleiden van leerkrachten en leerlingen bij het respectievelijk geven en volgen van onderwijs voor doelgroepen met specifieke beperkingen.
onderwijsbestuur: De rechtspersoon die formeel verantwoordelijk is voor het onderwijs dat door een onderwijsverzorgende organisatie wordt aangeboden.
onderwijsdeelname (Context: Kernmodel Onderwijsinformatie): Een afspraak voor het gaan volgen, volgen en hebben gevolgd van onderwijs.
onderwijsdeelnemer: Een natuurlijk persoon die deelneemt aan een onderwijsactiviteit om zich kennis, vaardigheden en attitudes eigen te maken.
onderwijsdoel (Context: Onderwijsdeelnemer): Beschrijving van wat onderwijsdeelnemers in het primair en voortgezet onderwijs moeten kennen en kunnen.
onderwijseenheid: Een samenhangend geheel van kennis, inzicht en vaardigheden met een bepaald leerdoel.
onderwijsinstelling: Een onderwijsgerelateerde organisatie met het aanbieden van onderwijs als doel.
onderwijsinstellingserkenning: Een erkenning van een organisatie voor het verzorgen van onderwijs op basis van wetgeving.
onderwijskundig beleid: Door een onderwijsorganisatie opgestelde beschrijving van hoe de door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen vastgestelde onderwijsdoelen worden ingevuld en wat daar eventueel door de organisatie zelf aan wordt toegevoegd.
onderwijskundig rapport (OWKR, OKR): Een wettelijk verplicht rapport met informatie over de leerling dat wordt overgedragen aan de nieuwe school als een leerling van school verandert.
onderwijskwaliteit: Mate waarin onderwijs voldoet aan vooraf bepaalde normen, doelen en verwachtingen, en effectief bijdraagt aan het leerproces, de ontwikkeling en het welzijn van onderwijsdeelnemers.
onderwijslicentie: De goedkeuring op grond van wet- en regelgeving om onderwijs in een bepaalde vorm te mogen verzorgen.
onderwijslocatie (Context: Registratie Instellingen en Opleidingen): Een punt op een geografische kaart waar onderwijs wordt aangeboden.
onderwijslocatie (Context: Kernmodel Onderwijsinformatie (KOI)): Een plek waar onderwijs wordt aangeboden en gevolgd.
onderwijslocatiegebruik: Het gebruik door een onderwijsaanbieder van een onderwijslocatie die door een onderwijsbestuur beschikbaar is gesteld/wordt aangeboden voor het verzorgen van onderwijs.
onderwijsmateriaal: Benodigdheden bestemd voor gebruik binnen het onderwijs.
onderwijsmedewerker: Een natuurlijk persoon die op grond van een overeenkomst werkzaam is voor een onderwijsorganisatie.
onderwijsniveau: Het door het Ministerie van OCW erkende opleidingsniveau ten behoeve van opleidingen en vakken van alle onderwijssectoren.
onderwijsondersteuning (Context: Kernmodel Onderwijsinformatie (KOI): Alle activiteiten die nodig zijn om de deelname aan het onderwijs mogelijk te maken.
onderwijsondersteuning (Context: Passend onderwijs): Door een samenwerkingsverband passend onderwijs afgesproken geheel van basis- en extra ondersteuning (onderwijsinhoudelijke en (ortho)pedagogische interventies) die binnen de ondersteuningsstructuur van onderwijsaanbieders - eventueel samen met ketenpartners - planmatig en op een overeengekomen kwaliteitsniveau wordt uitgevoerd.
onderwijsontwikkeling: Het samenstellen van onderwijsprogramma's, curricula en/of leerlijnen en het variëren en arrangeren in het beschikbare onderwijsaanbod en/of het ontwikkelen van onderwijsmateriaal gebruikmakend van beschikbare onderwijsmaterialen.
onderwijsorganisatie: Een organisatie die onderwijs aanbiedt en verzorgt en regelt dat aan de gestelde randvoorwaarden wordt voldaan.
onderwijsplanning: Planning op hoofdlijnen van onderwijstijd plus inzet van docenten en onderwijsondersteunend personeel en aanvullende activiteiten (zoals ouderavonden, rapportgesprekken, et cetera).
onderwijsprogramma: Samenhangend geheel van onderwijsactiviteiten dat een onderwijsaanbieder organiseert, waar beschikbaar gekoppeld aan onderwijsdoelen.
onderwijsresultaat: Vastgelegde en geformaliseerde beoordeling op basis van een of meer leerresultaten.
onderwijstijd: Aantal uren dat een onderwijsdeelnemer besteedt aan onderwijsactiviteiten.
onderwijsvakbond: Vakbond van onderwijsprofessionals die belangen behartigt, vragen beantwoordt en activiteiten organiseert zoals cursussen voor zijn leden.
onderzoekskader: Gestructureerd en methodisch raamwerk dat wordt gebruikt door de Inspectie van het Onderwijs om onderwijsorganisaties te beoordelen en te evalueren.
onderzoeksresultaat: Resultaat met bevindingen uit diverse soorten onderzoek naar onderwijsdeelnemers.
ontwerpgebied: Een aspect van ketensamenwerking waarvoor naast relevante overkoepelende architectuurprincipes ook specifieke ontwerpprincipes en ontwerpkaders van toepassing zijn.
ontwerpkader: Een maatregel op een bepaald ontwerpgebied, die aangeeft hoe informatiesystemen en informatieuitwisseling op dit gebied ingericht zouden moeten worden om aan de doelen en principes van ROSA te voldoen.
ontwerpprincipe: Normatieve uitspraak waarmee consistentie en samenhang in de keten binnen een bepaald ontwerpgebied wordt nagestreefd.
ontwikkeling: Vaardigheidsgroei die een onderwijsdeelnemer doormaakt op verschillende onderwijskundig relevante ontwikkelingsgebieden.
ontwikkelingsperspectief (OPP): Beschrijving en onderbouwing van de te verwachten uitstroombestemming van een onderwijsdeelnemer in het primair en voortgezet onderwijs en de door de onderwijsaanbieder te bieden ondersteuning en begeleiding en indien aan de orde de afwijkingen van het onderwijsprogramma.
ontwikkelingsperspectiefplan (OPP): Formeel document dat wordt opgesteld voor a) onderwijsdeelnemers in het primair en voortgezet onderwijs die extra ondersteuning krijgen, en verplicht voor b) alle onderwijsdeelnemers in het speciaal basisonderwijs, het praktijkonderwijs of het (voortgezet) speciaal onderwijs.
onweerlegbaarheid: Het kunnen aantonen door een ontvanger van een bericht dat de verzender dit heeft verstuurd. De verzender van het bericht kan dit niet ontkennen
op overeenstemming gericht overleg met gemeente (OOGO) (Context: Gemeente): Overleg tussen schoolbesturen en gemeenten over de inhoud van het ondersteuningsplan, de ondersteuning aan onderwijsdeelnemers, de aansluiting op jeugdzorg, het leerlingenvervoer en de huisvesting van het onderwijs.
opleiding: Een samenhangend geheel van onderwijs, gericht op de verwezenlijking van welomschreven doelstellingen op het gebied van kennis, inzicht en vaardigheden.
opleidingseenheid: Een geheel van kennis, inzicht en vaardigheden.
opleidingserkenning: Een erkenning door een overheidsorganisatie of een gemandateerde organisatie die een opleiding erkent.
opleidingsfase: Een onderscheidbaar geheel van kennis, inzicht en vaardigheden, dat onderdeel kan zijn van één of meer opleidingen en dat niet diplomeerbaar is.
opleidingsgroep: Een groep van bij elkaar behorende opleidingen.
opleidingskenmerk: De manier waarop een opleiding gegeven kan worden.
opleidingskenmerkcategorie: Een classificatie van onderscheidende manieren waarop een opleiding kan worden gegeven.
opleidingskenmerkerkenning: Een erkenning door een overheidsorganisatie of een gemandateerde organisatie die een opleidingskenmerk erkent.
opleidingskenmerkgebruikscontext: De omgeving waarin een onderscheidende eigenschap van een opleiding wordt gebruikt.
opleidingsonderdeel: Een onderscheidbaar geheel van kennis, inzicht en vaardigheden, dat onderdeel kan zijn van één of meer opleidingen.
organisatie: Een entiteit bestaande uit mensen die samenwerken om specifieke doelen te bereiken.
organisatie-identificatienummer (OIN): Een uniek identificerend nummer voor organisaties.
organisatorische eenheid: Een groep mensen die een gezamenlijk doel nastreeft.
orthopedagogisch didactisch centrum (OPDC, ODC): Gespecialiseerde onderwijsorganisatie verbonden aan een samenwerkingsverband die zich richt op de begeleiding en ondersteuning van kinderen en jongeren met complexe leer- en/of gedragsproblemen.
oudercommunicatie: Communicatie met ouders/verzorgers van onderwijsdeelnemers in het primair en voortgezet onderwijs in het kader van onderwijs of preventie en zorg.
oudergeleding van de medezeggenschapsraad (OMR): Deel van de medezeggenschapsraad bestaande uit ouders en verzorgers van onderwijsdeelnemers.
ouderraad: Zelfstandige vereniging van ouders en verzorgers van onderwijsdeelnemers die in overleg met een onderwijsorganisatie buitenschoolse activiteiten organiseert en ook de ouderbijdrage kan innen.
ouderstatuut: Beschrijving van de functies en werkwijzen van de ouderraad en de klassenouders.
overstap: Overgang van een leerling van de ene naar de andere onderwijsorganisatie in dezelfde sector, naar een samenwerkingsverband of naar een onderwijsorganisatie die vervolgonderwijs verzorgt.
Overstapservice Onderwijs (OSO): Het geheel van afspraken, standaarden en beveiligde verbindingen die de veilige digitale overdracht van studie- en begeleidingsgegevens van een leerling vanuit de leerlingadministratie van de huidige school naar de nieuwe school en voor binnenschoolse overdracht als voorbereiding hierop.
p

passend onderwijs: Onderwijsbeleid dat streeft naar het bieden van geschikt onderwijs voor elke onderwijsdeelnemer ongeacht achtergrond, mogelijkheden of beperkingen.
patroon: Een generieke structuur die voor meerdere toepassingen herbruikbaar is.
personeelsbeleid: Geheel aan strategieën, processen en praktijken binnen een organisatie die gericht zijn op het aantrekken, behouden, ontwikkelen en effectief inzetten van personeel.
personeelsgeleding van de medezeggenschapsraad (PMR): Deel van de medezeggenschapsraad bestaande uit personeelsleden van een onderwijsorganisatie.
persoonsgegeven: Een gegeven over een natuurlijk persoon.
pki-overheidscertificaat: Door de overheid uitgegeven certificaat dat de betrouwbaarheid van informatie-uitwisseling via websites of andere gegevensuitwisseling waarborgt.
plaatsing: Het formele proces waarmee onderwijsdeelnemers worden toegewezen aan een specifiek organisatieonderdeel binnen een onderwijsorganisatie (onderwijsaanbieder, groep, klas) of een onderwijsprogramma.
plan do check act-cyclus (PDCA-cyclus): Een managementmethode die wordt gebruikt voor continue verbetering van processen, producten en diensten.
plan van scholen: Een overzicht van nieuw op te richten onderwijsaanbieders in een gemeente.
plusklas: Speciaal onderwijsprogramma binnen het reguliere basisonderwijs dat is ontworpen om onderwijsdeelnemers met uitzonderlijke intellectuele capaciteiten en/of talenten extra uitdaging en verdieping te bieden.
point-to-point: De directe uitwisseling tussen twee endpoints, op basis van een protocol en zonder andere schakels.
point-to-point-beveiliging: Beveiliging van de transportlaag door middel van de toepassing van een tweezijdige transport security layer.
portaal: Een webgebaseerde voorziening die dient als toegangspoort tot informatie, diensten en bronnen op internet.
portfolio: Verzameling van werken, uitgevoerde (praktijk)opdrachten, geleverde prestaties, reflecties op de eigen competenties, cognitieve en/of persoonlijke ontwikkeling van een onderwijsdeelnemer, met een formatief, soms (deels) summatief karakter.
principe: Een fundamentele en algemeen toepasbare regel, gebaseerd op een overtuiging en die geldt als richtlijn.
privacy-protocol: Afspraken rondom de uitwisseling en het verder gebruik van persoonsgegevens door en tussen verschillende ketenpartners.
privacybijsluiter: Een bijlage bij de Model Verwerkersovereenkomst waarin de instructies voor de verwerking van persoonsgegevens van de onderwijsinstelling aan de verwerker staan beschreven.
privacyconvenant: Het stelsel van afspraken die scholen en aanbieders van digitale diensten met elkaar maken, waarbij iedereen de afspraken op dezelfde manier uitlegt.
privacyreglement: Regels waarin een organisatie beschrijft welke persoonsgegevens ze verwerkt, en voor welk doel.
privacyreglement samenwerkingsverband passend onderwijs: Privacyreglement met betrekking tot alle persoonsgegevens van onderwijsdeelnemers die in het kader van de activiteiten van een samenwerkingsverband worden verwerkt.
procedure: De specificatie van een proces of een (daaruit samengestelde) workflow en de uitvoerder van elke handeling daarin.
proces: Een verzameling processtappen die wordt getriggerd om een beoogd resultaat te bereiken.
procesmodel: Model dat de processen en hun onderlinge samenhang specificeert.
processtap: Een samenhangend geheel van activiteiten als onderdeel van een proces.
product: Dat wat je produceert.
professioneel statuut: Overzicht van de afspraken gemaakt over de wijze waarop de zeggenschap van leraren en docenten wordt georganiseerd.
profiel (Context: Curriculum): Samenhangend onderwijsprogramma in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs met verplichte en facultatieve vakken, gericht op globale sectoren van werk en opleiding.
profiel: Een verzameling van specificerende kenmerken.
profielwerkstuk (PWS): In de bovenbouw van het voortgezet onderwijs te vervaardigen schriftelijke uiteenzetting over een bepaald onderwerp door een leerling over vakken uit het gekozen profiel.
programma van toetsing en afsluiting (pta): Curriculumdocument waarin het bevoegd gezag van een school de inrichting van het schoolexamen beschrijft.
programmatuur: Het geheel van digitale gegevens en instructies die een computer gebruikt om taken uit te voeren.
protocol: Een set van regels en afspraken voor de representatie van gegevens, signalering, authenticatie en foutdetectie, nodig voor het verzenden van informatie tussen systemen.
pseudonimisering: Het verwerken van persoonsgegevens op zodanige wijze dat de persoonsgegevens niet meer aan een specifieke betrokkene kunnen worden gekoppeld zonder dat aanvullende gegevens worden gebruikt, op voorwaarde dat deze aanvullende gegevens apart worden bewaard en technische en organisatorische maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen dat de persoonsgegevens niet aan een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon worden gekoppeld.
q
r

rapport: Schriftelijke evaluatie en vastlegging van de onderwijsprestaties, het gedrag en de voortgang van een onderwijsdeelnemer in het primair en voortgezet onderwijs gedurende een bepaalde periode binnen het onderwijs.
real-time monitoring: Het continu volgen en observeren van gebeurtenissen en processen en de gegevenstromen daarbinnen terwijl ze plaatsvinden.
rechtspersoon: Een organisatie die in het recht als rechtssubject is erkend als drager van wettelijke rechten en plichten
referentiecomponent: Een component van een systeem die geldt als referentie voor een bepaald doel.
referentiekader: Set van al dan niet wettelijk vastgelegde doelen die beschrijven wat leerlingen moeten kennen en kunnen op bepaalde momenten in hun onderwijsloopbaan, uitgewerkt in verschillende niveaus van beheersing.
referentiekader taal en rekenen: Geheel van referentieniveaus en beschrijft wat leerlingen moeten kennen en kunnen m.b.t. de Nederlandse taal en rekenen/wiskunde op een bepaald overgangsmoment in het onderwijs
referentieniveau: Beschrijving van een beheersingsniveau binnen een referentiekader.
referentieniveau moderne vreemde talen: Beschrijving van de beheersingsniveaus van taalvaardigheid in de moderne vreemde talen op een bepaald overgangsmoment in het onderwijs.
referentieniveau Nederlandse taal: Beschrijving van de beheersingsniveaus van taalvaardigheid in de Nederlandse taal op een bepaald overgangsmoment in het onderwijs.
referentieniveau rekenen: Beschrijving van de beheersingsniveaus van rekenvaardigheid op een bepaald overgangsmoment in het onderwijs.
regionaal plan onderwijsvoorzieningen: Plan dat schoolbesturen in een regio maken met daarin de onderwijsaanbieders die in die regio actief zijn, inclusief nieuw te stichten onderwijsaanbieders.
Register Instellingen en Opleidingen (RIO): Register waarin de basisgegevens van zowel de onderwijsinrichting van onderwijsinstellingen is vastgelegd (organisatiestructuur, onderwijslocaties, onderwijsaanbod) als van de onderwijserkenning (erkenningen, licenties). Beide sets van basisgegevens zijn aan elkaar gerelateerd
register van gegevensverwerkingen: Een systematische en gestructureerde verzameling van informatie over de verwerking van persoonsgegevens binnen een organisatie.
regulier onderwijs: Verzamelterm voor onderwijs dat zich niet richt op speciale doelgroepen, zoals buitengewoon en speciaal onderwijs. Op een reguliere school zitten dus overwegend kinderen die een gewone ontwikkeling doormaken.
relatief verzuim: Afwezigheid zonder geldige reden tijdens les- of praktijktijd van een onderwijsdeelnemer die op een school staat ingeschreven.
remedial teacher (RT-er): Gekwalificeerde onderwijsprofessional die gespecialiseerd is in het bieden van individuele of groepsgerichte ondersteuning aan onderwijsdeelnemers die moeite hebben met specifieke leer- of ontwikkelingsgebieden.
remedial teaching: Individuele of groepsgerichte ondersteuning aan onderwijsdeelnemers die moeite hebben met specifieke leer- of ontwikkelingsgebieden.
resource: Een fysieke component of een eenheid van informatie waartoe een entiteit toegang zou kunnen krijgen.
restful API: API’s die opgezet zijn op basis van REST-principes.
risicoanalyse: Een proces waarbij de potentiële risico's voor de vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van gevoelige informatie en persoonsgegevens worden geïdentificeerd, geëvalueerd en geprioriteerd.
rol: Een combinatie van taken die een entiteit tijdelijk op zich neemt en die afwisselend door verschillende entiteiten kan worden vervuld, aangevuld met bevoegdheden en verantwoordelijkheden.
rooster: Detailplanning van het onderwijsaanbod van een onderwijsaanbieder.
routering: Het kunnen bepalen van het (internet)adres waar een functie aangeroepen kan worden.
routeringskenmerk: Het identiteitsgegeven waarmee het adres voor de routering voor een bepaald informatiesysteem kan worden bepaald.
s

SaaS-leverancier: Leverancier van programmatuur die in de 'cloud' draait.
samenhang: Afstemming in aanbod en/of beheersing: a. tussen kennis, vaardigheden en/of houdingen; b. binnen leergebieden of vakken; c. tussen leergebieden of vakken; d. in leerlijnen of doorlopende leerlijnen.
samenwerkingsverband passend onderwijs: Een samenwerkingsverband waarin reguliere scholen en scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs in een regio samenwerken om voor onderwijsdeelnemers die dat nodig hebben passend onderwijs te verzorgen.
scenario: Een beschrijving van een bepaalde gebeurtenis of samenhangende reeks gebeurtenissen.
scenario-informatiemodel: Een beschrijving van de structuur en betekenis van informatieobjecten in een bepaald scenario.
schoolaccount: Een persoonlijk gebruikersaccount van applicaties en digitale diensten dat wordt verstrekt aan onderwijsdeelnemers en medewerkers van een onderwijsinstelling.
schooladvies: Advies met betrekking tot doorstroom naar een bepaald niveau van voortgezet onderwijs voor een onderwijsdeelnemer in leerjaar 8 van het (speciaal) basisonderwijs.
schoolexamen (se): Afsluitend onderdeel van het eindexamen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs, dat wordt ingericht door de scholen en beschreven staat in het Programma van toetsing en afsluiting.
schoolgebouw: Gebouw met een bestemming als onderwijslocatie.
schoolgids: Een document dat informatie en richtlijnen over een specifieke school verschaft.
schoolleiding: De directie van een onderwijsinstelling.
schoolondersteuningsprofiel: Een beschrijving van de mogelijkheden en voorzieningen die een onderwijsinstelling heeft voor de ondersteuning van leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften.
schoolplan: Een instrument om sturing te geven aan het onderwijs en planmatig te werken aan verbetering van de onderwijskwaliteit en leeropbrengsten.
schoolsoort: Bij wet geregeld opleidingstraject voor onderwijsdeelnemers.
schoolveiligheidsplan: Hulpmiddel bij het ontwikkelen van een eigen aanpak voor fysieke en sociale veiligheid in de leer- of werkomgeving van een onderwijsorganisatie.
schorsing: Tijdelijke verwijdering van een onderwijsdeelnemer uit de reguliere schoolomgeving als gevolg van ernstig wangedrag of het overtreden van de schoolregels.
self sovereign identity (SSI): Concept waarbij de controle en de macht over een digitale identiteit volledig bij de entiteit ligt die deze digitale identiteit representeert.
service level: Een schriftelijke afspraak tussen een dienstverlener en een afnemer waarin de niveaus van dienstverlening en prestaties worden gedefinieerd.
service level agreement (SLA): Een schriftelijke overeenkomst tussen een leverancier van systemen, software of diensten en een onderwijsinstelling waarin de niveaus van service en prestaties worden gedefinieerd die de serviceaanbieder zal leveren.
servicebus: Een koppelpunt voor het uitwisselen van berichten tussen applicaties.
single sign-on (SSO): Situatie waarin een gebruiker in staat is om eenmalig in te loggen waarna automatisch toegang wordt verschaft tot meerdere diensten binnen een bepaald netwerk.
slaag-zakregeling: Geheel van regels, door de wetgever opgesteld, op grond waarvan wordt bepaald of de kandidaat al dan niet is geslaagd voor het eindexamen.
sociale veiligheid: Mate waarin individuen zich beschermd voelen tegen fysieke, mentale, emotionele of sociale bedreigingen.
software as a service (SaaS): Programmatuur die online dienst aangeboden en gebruikt.
speciale onderwijsondersteuning: Vorm van extra ondersteuning van onderwijsdeelnemers die door een specialist moet worden verzorgd.
stage: Educatieve leerervaring waarbij onderwijsdeelnemers voor hun opleiding relevante praktische (werk)ervaring opdoen in een real-life omgeving buiten het onderwijs.
standaard: Vaststaand, erkend voorbeeld of model.
startkwalificatie: Bepaald onderwijsniveau dat als ondergrens wordt gezien om volwaardig te kunnen deelnemen aan de arbeidsmarkt.
statuten: Bepalingen en grondregels die ten grondslag liggen aan rechtspersonen.
stelsel van kwaliteitszorg: Beleid rondom het waarborgen van de kwaliteit van het onderwijs.
strategisch beleidsplan (SBP): Beschrijving van de missie, visie en waarden van een organisatie en de plannen voor de komende jaren.
strategisch huisvestingsplan: Beleid met betrekking tot de onderwijslocaties dat een schoolbestuur opstelt voor zijn onderwijshuisvestingsportefeuille.
subOIN-beheerder: Een overheidsorganisatie die door Logius deze status is verleend en die op basis van geldige registraties met unieke identificerende nummers in de sectorregistratie die deze voor de uitvoering van zijn publiekrechtelijke taak beheert, voor eigen rekening en risico, SubOIN’s kan laten aanmaken, toekennen, beheren, corrigeren of intrekken.
summatieve toets: Evaluatie- of beoordelingsinstrument om de algehele kennis, vaardigheden en prestaties van een onderwijsdeelnemer bij afronding van (een deel van) een opleiding te meten en dat dient om (civiel) effect vast te stellen zoals rapportcijfers, overgang of diplomering.
supergebruiker: Een gebruikersaccount met uitgebreide rechten, privileges of bevoegdheden binnen een computersysteem, applicatie of netwerk.
syllabus: Voorschrijvend curriculumdocument dat een nadere specificatie van het centraal examen-deel van het examenprogramma geeft.
systeem: Een samenhangend en geïntegreerd geheel van componenten die elkaar wederzijds beïnvloeden.
t

taak: Een opdracht om een samenhangende verzameling handelingen uit te voeren.
toegang: De mogelijkheid van een entiteit om een object te benaderen en te gebruiken.
toelaatbaarheidsverklaring (TLV): Officieel document in Nederland dat aangeeft of een onderwijsdeelnemer in aanmerking komt voor plaatsing in het (voortgezet) speciaal onderwijs of speciaal basisonderwijs.
toelating: Het beslissen of een onderwijsdeelnemer onderwijs mag volgen bij een onderwijsaanbieder en/of deel mag nemen aan een specifiek opleidingsprogramma.
toelatingsbesluit: Beslissing om een onderwijsdeelnemer al dan niet toe te laten tot een onderwijsaanbieder en/of een specifieke opleiding op een bepaald niveau.
toepassingsgebied: De functioneel inhoudelijke afbakening van bepaalde artefacten.
toepassingsscenario: Een referentiemodel van processen voor een specifieke toepassing in resp. IV-domeinen en ketendomeinen, met bijbehorende referentiecomponenten, informatieobjecten en rollen.
toestemming verwerking persoonsgegevens: Elke vrije, specifieke, geïnformeerde en ondubbelzinnige wilsuiting waarmee de betrokkene door middel van een verklaring of een ondubbelzinnige actieve handeling hem betreffende verwerking van persoonsgegevens aanvaardt.
toets: Een instrument voor het meten van iemands kennis en vaardigheden (praktische vaardigheden en houdingen) die door middel van leren en/of onderwijs op een of ander vakgebied zijn verworven.
toetsafname: Het afnemen van een toets en waar nodig uitvoeren van supervisie over de afname.
toetsafnamemonitoring: Het proces waarmee een docent of surveillant de afname van een digitale toets digitaal kan volgen van start tot eind.
toetsapplicatie: Een computerprogramma waarmee toetsitems en toetsen kunnen worden ontwikkeld, beheerd, afgenomen en geëvalueerd.
toetsen: Het organiseren en uitvoeren van een meting van de kennis, vaardigheden en houdingen van onderwijsdeelnemers op een bepaald moment.
transparante intermediair: Een intermediair die berichten doorstuurt zonder iets aan het bericht (of berichtheader) te wijzigen.
transparantie: De mate waarin een organisatie open en duidelijk is over haar beleid, praktijken en procedures met betrekking tot de verwerking van informatie en persoonsgegevens.
transport layer security (TLS): Encryptie-protocollen voor de beveiliging van communicatie over TCP/IP netwerk.
trust service provider (TSP): Een commerciële certificatiedienstverlener die PKIoverheid-certificaten mag leveren.
tussendoel: Niet-wettelijk doel waarin een algemener doel geconcretiseerd wordt in een leerlijn, behorend bij een bepaalde periode uit de hele onderwijsperiode.
u

uitschrijfverzoek: Aanvraag door de wettelijk vertegenwoordiger van een onderwijsdeelnemer om deze niet langer aan een onderwijsaanbieder verbonden te laten zijn.
uitschrijving: Als gevolg van het afronden van een opleiding, verwijdering of op eigen verzoek niet langer als onderwijsdeelnemer aan een onderwijsaanbieder verbonden zijn.
uitstroomniveau (Context: Onderwijsdeelnemer): Niveau van vakinhoudelijk functioneren dat een onderwijsdeelnemer bij de overgang naar vervolgonderwijs voor een vakgebied bereikt moet hebben.
uitstroomprofiel: Richting in het voortgezet speciaal onderwijs met een ontwikkelingsperspectief dat aansluit bij een uitstroombestemming.
v

vak: Onderdeel van het geheel aan kennis, vaardigheden en houdingen dat via onderwijs aan leerlingen wordt aangeboden.
veiligheid: De mate waarin risico's, gevaren of bedreigingen worden beheerst of geminimaliseerd om schade, letsel, verlies of negatieve gevolgen voor mensen, eigendommen, processen of systemen te voorkomen.
veiligheidsbeleid: Beleid rondom sociale, fysieke en digitale veiligheid waarin concrete doelen en verantwoordelijkheden beschreven staan om de veiligheid in de leer- en werkomgeving te waarborgen..
verantwoordelijkheid: De plicht of verplichting om bepaalde taken uit te voeren en daarover verantwoording af te leggen.
verantwoordingsplicht: De plicht van organisaties die persoonsgegevens verwerken om aan een Europese privacy-toezichthouder aan te tonen dat zij handelen in overeenstemming met de regelingen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming.
verifieerbare verklaring: Een verzameling van gegevens, vergezeld van een bewijs dat deze afkomstig zijn van een specifieke verklarende organisatie.
vernietiging: Het op een veilige en onherstelbare manier verwijderen, wissen of vernietigen van persoonsgegevens zodat ze niet langer kunnen worden gebruikt of hersteld.
vernietigingsverslag: Een document dat wordt opgesteld om de volledige en veilige vernietiging van persoonsgegevens te documenteren, op verzoek van de gebruiker of bij verstrijking van de bewaringstermijn.
versleuteling: Het omzetten van gegevens in een onleesbare vorm met behulp van een algoritme of een encryptiesleutel.
vertegenwoordigde: Entiteit waarvan handelingen door een andere entiteit (de vertegenwoordiger) namens die eerstgenoemde entiteit worden verricht op basis van een afgegeven bevoegdheid.
vertegenwoordiger: Entiteit die namens een andere entiteit (de vertegenwoordigde) handelingen mag verrichten op basis van een afgegeven bevoegdheid.
vertegenwoordiging: Rechtsfiguur die inhoudt dat de rechtsgevolgen van een door een bepaalde entiteit (de vertegenwoordiger of gemachtigde) in naam van een andere entiteit (de vertegenwoordigde) met een derde entiteit verrichte handeling aan de vertegenwoordigde worden toegerekend.
vertegenwoordigingsbevoegdheid: Een bevoegdheid die een entiteit heeft om namens een andere entiteit handelingen te verrichten.
vertrouwelijkheid: De mate waarin uitsluitend geautoriseerde entiteiten en apparaten gebruik kunnen maken van de gegevens of programmatuur, al dan niet gereguleerd door (geautomatiseerde) procedures en/of technische maatregelen.
vertrouwenspersoon: Functionaris die binnen een onderwijsorganisatie is aangewezen of gekozen om anderen te ondersteunen, adviseren en begeleiden bij problemen, klachten, of zorgen met betrekking tot bijvoorbeeld werk- of onderwijs gerelateerde kwesties, ongewenst gedrag, intimidatie, discriminatie, of persoonlijke aangelegenheden.
vertrouwensraamwerk: Stelsel van afspraken op juridisch, organisatorisch, financieel, communicatief, semantisch en technisch gebied, zodat partijen op een veilige en efficiënte manier kunnen samenwerken.
verwerker: Een natuurlijke persoon of rechtspersoon, een overheidsinstantie, een dienst of een ander orgaan die/ dat ten behoeve van de verwerkingsverantwoordelijke persoonsgegevens verwerkt.
verwerkersovereenkomst: Een afspraak of andere rechtshandeling krachtens het Unierecht of het lidstatelijke recht die de verwerker ten aanzien van de verwerkingsverantwoordelijke bindt en waarin het onderwerp en de duur van de verwerking, de aard en het doel van de verwerking zijn vastgelegd.
verwerking (Context: AVG): Het geheel van bewerkingen die worden uitgevoerd op persoonsgegevens
verwerkingsverantwoordelijke: Een natuurlijke persoon of rechtspersoon, een overheidsinstantie, een dienst of een ander orgaan die/dat, alleen of samen met anderen, het doel van en de middelen voor de verwerking van persoonsgegevens vaststelt.
verzuim: Afwezigheid zonder geldige reden van een leerplichtige onderwijsdeelnemer of van een onderwijsdeelnemer zonder startkwalificatie.
vestiging: Aanduiding in de wet- en regelgeving voor een onderwijslocatie waarop een vestigingserkenning is afgegeven door OCW aan de onderwijsorganisatie die deze locatie in gebruik heeft.
vestigingscode: Een unieke identificatie voor een vestigingserkenning in de Registratie Instellingen en Opleidingen.
vestigingserkenning: De toestemming om op een bepaalde locatie onderwijs te mogen verzorgen.
virtual private network (VPN): Een technologie die een beveiligde en versleutelde verbinding tot stand brengt tussen een gebruiker en een netwerk, meestal via het internet.
visiedocument: Formele vastlegging van de visie van een onderwijsbestuur op onderwijs en organisatie.
voorziening: De ondersteunde goederen en/of handelingen die de dienstverlener beschikbaar stelt aan de afnemer als onderdeel van de dienst.
w

waardedocument: Formeel bewijs dat een onderwijsdeelnemer een (deel van een) opleiding met succes heeft afgerond.
werkingsgebied: De geografische of organisatorische afbakening waarin iets uitwerking heeft.
wettelijk vertegenwoordiger: Een entiteit die op grond van de wet of een rechtelijke uitspraak bevoegd is om te handelen namens een andere entiteit.
wettelijke vertegenwoordiging: De bevoegdheid van een entiteit op grond van de wet of een rechtelijke uitspraak om te handelen namens een andere entiteit.
wus: Verzamelacroniem voor de basis voor een aantal profielen binnen Digikoppeling: wsdl, uddi en soap.
x
y
z

zeggenschap: De rol die aan een ketenpartner is toebedeeld en waarmee bepaald is wat die mag of moet doen met gegevens binnen een bepaalde context.
zorgbegeleidingsnotitie: Gegevens met betrekking tot de lichamelijke, sociale en/of mentale capaciteiten van onderwijsdeelnemers voor zover die relevant zijn voor het onderwijs.
zorgcoördinator: Functionaris werkzaam bij een onderwijsaanbieder die verantwoordelijk is voor het coördineren van zorg en ondersteuning voor onderwijsdeelnemers.
zorgdossier: Georganiseerde verzameling documenten, informatie of gegevens die betrekking hebben op onderwijsontwikkeling, gezondheid en gedrag van onderwijsdeelnemers.
zorginzet: Aanbieden van zorg en begeleiding aan onderwijsdeelnemers met behoefte aan ondersteuning op sociaal-emotioneel gebied of met een beperking dan wel chronische ziekte.
zorgleerling: Onderwijsdeelnemer met behoefte aan ondersteuning op sociaal-emotioneel gebied of met een beperking.
zorgplicht: Wettelijke verantwoordelijkheid van onderwijsorganisaties om passend onderwijs te bieden aan iedere onderwijsdeelnemer, ongeacht hun onderwijsbehoefte of achtergrond.
zorgrapport: Verslaglegging van bevindingen met betrekking tot een zorgleerling.
zorgverlener: Professional in het onderwijs die betrokken is bij het verlenen van zorg, behandeling, begeleiding, of ondersteuning aan onderwijsdeelnemers om hun fysieke, mentale, emotionele, sociale of welzijnsbehoeften te waarborgen..

Alfabetisch overzicht ROSA Begrippenkader

a

b

c

d

e

f

g

h

i

j

k

l

m

n

o

p

q

r

s

t

u

v

w

x

y

z

Navigatiemenu

Zoeken