Release notes ROSA (periode 05-02-2026 / 14-04-2026)
| Terug naar | Release notes |
Beoordeeld en akkoord bevonden door QA-team ROSA op 31-03-2026
Wijzigingen die onder een Epic vallen
Epic 037 – Omzetten 4 ketendomeinen naar 6 ketendomeinen
In de vorige versie van de ROSA werden vier Ketendomeinen onderscheiden: Organisatie van het onderwijs, Inhoud van het onderwijs, Deelname aan het onderwijs en Uitvoering van het onderwijs. Op verschillende plekken, waaronder in de SRA’s (FORA, MORA, HORA) en de sectorarchitecturen (HOSA, MOSA en FOSA) wordt gebruik gemaakt van een iets andere indeling. Om die redenen is met vertegenwoordigers van die architecturen gekeken hoe we de verschillende indelingen het beste zouden kunnen harmoniseren en de ROSA en de SRA’s en sectorarchitecturen daarop aan te passen. Dat ondersteunt de onderlinge vergelijkbaarheid en de herkenbaarheid.
Dit heeft geresulteerd in de volgende wijziging:
Daarbij is in tegenstelling tot wat er oorspronkelijk in het werkpakket was beschreven gekozen voor het behoud van de aanduiding “ketendomeinen” ipv “procesdomeinen”. De motivatie hiervoor:
- De aanduiding “ketendomeinen” gebruiken we al in de ROSA dus is een naamswijziging alleen logisch als het ook echt iets anders is.
- We gebruiken ketendomeinen voor de eerste indeling van meerdere architectuurelementen die we hanteren in de ROSA, dus niet alleen voor processen maar ook voor ketenvoorzieningen, standaarden en afspraken, informatieobjecten, KOI-objecten en referentiecomponenten.
- Ook al geven de ketendomeinen misschien de indruk dat ze een bepaalde reis vanuit het perspectief van 1 actor weergeven, is dat niet de bedoeling van deze indeling. De indeling is bedoeld om de architectuurelementen te kunnen indelen die ketensamenwerkingen ondersteunen (dus niet alleen de processen van een van de actoren). De architectuurelementen incl. de processen zijn derhalve niet vanuit het perspectief van 1 actor te beschouwen maar vanuit meerdere perspectieven. Met een voorbeeld uit hoe het in de FOSA wordt uitgewerkt in swimming lanes wordt dat duidelijker: er zijn meerdere partners mogelijk die betrokken zijn per ketendomein bij de uitvoering van ketenprocessen en daarbinnen eigen processen en processtappen uitvoeren (zie voorbeeld van het FOSA-scenario onderwijsbegeleiding).
- Bovendien, en dat is niet in het FOSA-voorbeeld en ook niet in de uitwerking van de ketenprocesmodellen in de ROSA direct af te leiden, kunnen diverse dienstverleners ondersteuning bieden aan betrokken actoren, bijvoorbeeld aan de onderwijsaanbieders of de onderwijsdeelnemers, bij het uitvoeren van hun processen. Zo is een LAS- of SIS-leverancier betrokken bij het ondersteunen van diverse administratieve processen en zal daarvoor vaak ook de benodigde ketensamenwerking ondersteunen (bijvoorbeeld het uitwisselen van inschrijvingen met de overheid).
Verder is de naamgeving van de ketendomeinen een zelfstandig naamwoord (zoals het nu ook al is in de ROSA) en niet een werkwoord. Daarmee wordt de schijn dat het bij deze indeling alleen over processen gaat vermeden. De zes onderkende ketendomeinen zijn aangeduid met een zelfstandig naamwoord en in een aantal gevallen met twee zelfstandig naamwoorden. Dat de naamgeving van de ketendomeinen met een zelfstandig naamwoord wordt aangeduid is bedoeld om de schijn weg te nemen dat het bij de indeling alleen om processen gaat. Nu zal elke aanduiding op zichzelf meerdere interpretaties tot gevolg kunnen hebben of is die voor een bepaald deel van het onderwijs niet direct herkenbaar dus daarom wordt er in sommige gevallen gebruik gemaakt van dubbele aanduidingen. De korte beschrijvingen moeten verder duidelijk maken waar een ketendomein betrekking op heeft.
De wijziging is op verschillende plekken in de ROSA doorgevoerd:
- Ketendomeinen. Behalve de view is ook de toelichtende tekst ingrijpend aangepast.
- Ketenprocessen
- Referentiecomponenten
- Standaarden en afspraken
- [https://rosa.wikixl.nl/index.php/Ketenvoorzieningen Ketenvoorzieningen
- KOI-model
- Informatieobjecten
- Spelregels voor ketendomeinen
- Resultaat
- zie de links hierboven
- Toelichting
- De wijzigingen zijn vastgesteld in de Architectuurraad van 14-04-2026. Epic kan hiermee worden afgesloten.
Wijzigingen die niet onder een Epic vallen
Geen