Standaarden en afspraken relevant voor onderwijs
[bewerken]
Klik op een blok om naar de overzichtspagina van dit onderdeel van de GIV te navigeren.
Inleiding[bewerken]
Deze pagina biedt een overzicht van afspraken en standaarden die relevant zijn voor de informatievoorziening in het Nederlandse onderwijsdomein. Het doel is om inzicht te geven in de bouwstenen die gebruikt kunnen worden bij het opstellen van afspraken en afsprakenstelsels voor ketensamenwerkingen en ketenvoorzieningen.
Doel en doelgroep[bewerken]
Deze pagina is primair bedoeld voor initiatiefnemers die binnen het onderwijsdomein een afspraak of afsprakenstelsel ten behoeve van een ketensamenwerking of ketenvoorziening willen opstellen. Het biedt een overzicht van bestaande afspraken en standaarden die als bouwstenen kunnen dienen voor die ketensamenwerkingen en voorzieningen. Daarnaast is de informatie ook relevant voor architecten, beleidsmakers en andere betrokkenen die inzicht willen krijgen in de afspraken en standaarden die in het onderwijsdomein worden gebruikt. Een view op welke standaarden er van toepassing zijn op de architectuurlagen is te vinden op de pagina Standaarden geplot op het Edustandaard Lagenmodel. Het onderscheid tussen afspraken en standaarden wordt uitgelegd op de pagina Standaarden en afspraken.
Overzicht standaarden en afspraken in het onderwijs[bewerken]
De overzichtsplaat toont de relevante afspraken en standaarden geplot op de ROSA Ketendomeinen en IV-domeinen. Deze visualisatie helpt bij het identificeren van relevante afspraken voor specifieke domeinen binnen het onderwijs. Elke sectie van de plaat bevat verschillende afspraken en standaarden die relevant zijn voor dat specifieke domein. Het kan voorkomen dat een afspraak zich over meerdere domeinen uitstrekt. Behalve de afspraken en standaarden die hier worden getoond en waarvan de meeste zijn geregistreerd bij Edustandaard (zie: Afspraken Edustandaard) zijn voor het onderwijs ook veel van de standaarden relevant die voorkomen in de lijsten Pas Toe of Leg Uit(verplicht) en Aanbevolen van het Forum Standaardisatie. Voor sommige standaarden geldt dat ze verplicht zijn vanuit de wet Digitale Overheid (zie ook https://rosa.wikixl.nl/index.php/Verplichte_standaarden). Op termijn zal via deze ROSA-pagina een link gelegd worden naar voor het onderwijs relevante internationale standaarden (zoals die in EduXS zijn opgenomen). Voor dit laatste gebeurt dit in samenwerking met de Edustandaard-werkgroep Internationale standaardisatie.
Overzichtstabel standaarden en afspraken[bewerken]
De onderstaande tabel geeft een gedetailleerd overzicht van de relevante standaarden en afspraken in het onderwijsdomein. Deze wordt regelmatig bijgewerkt. De tabel bevat de volgende informatie:
- Naam: De officiële naam van de afspraak of standaard
- Beschrijving: Een korte omschrijving van het doel en de inhoud van de afspraak of standaard
- Registrerende organisatie: De organisatie die verantwoordelijk is voor het beheer van de afspraak of standaard
- Registratiestatus: De huidige status van de afspraak of standaard binnen die organisatie (bijvoorbeeld Edustandaard, Forum Standaardisatie)
- Gebruiksadvies: Een indicatie van hoe de afspraak of standaard volgens die organisatie gebruikt zou moeten worden
Deze tabel kan initiatiefnemers helpen bij het identificeren van relevante standaarden afspraken voor hun specifieke ketensamenwerking, ketenvoorziening of afsprakenstelsel. Het biedt een snelle manier om te zien welke standaarden en afspraken er al bestaan en hoe ze worden gebruikt in het onderwijsdomein.
| Naam | Beschrijving | Registrerende organisatie | Registratiestatus | Gebruiksadvies |
|---|---|---|---|---|
| AMIGO-aanpak | AMIGO staat voor Aanpak voor Modulair opgebouwde Interacties en Gegevensstructuren in het Onderwijs. De aanpak is bedoeld voor leveranciers van digitale diensten in het onderwijs: of ze nu publiek of privaat zijn. Zij kunnen met behulp van de AMIGO-aanpak stapsgewijs breed toepasbare afspraken maken over gegevensuitwisselingen in het onderwijs. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Afspelen educatieve content | Educatieve content aanbieden via een afspeelomgeving op basis van het leerplan en vorderingen van de leerling | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Beschikbaar stellen en verzamelen metadata | Educatieve content vindbaar maken door content te voorzien van metadata die centraal beschikbaar wordt gesteld. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Centrale Examens VO | Uitwisselingen ter ondersteuning van de centrale examens in het kader van de eindexamens in het VO. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Certificeringsschema informatiebeveiliging en privacy ROSA | Het Certificeringsschema informatiebeveiliging en privacy ROSA is bedoeld voor leveranciers van ict-toepassingen in de onderwijsketen. Het doel is om vertrouwen te cre�ren in de betrouwbaarheid van de door de leveranciers geleverde ict-toepassingen. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Content Prijs Informatie | Berekenen van de gebruikskosten van een leermiddelenpakket dat bestaat uit onderliggende leerobjecten. | Edustandaard | Aangemeld | Onbekend |
| Content packaging | Webbased leermateriaal verpakken zodat het uitwisselbaar wordt. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Definitieafspraken personeel universiteiten (WOPI) | De Vereniging van Universiteiten (VSNU) verzamelt gegevens over medewerkers in dienst van de Nederlandse Universiteiten. Onder de noemer Personeelsgegevens ook wel benoemd als: WOPI (Wetenschappelijk Onderwijs Personeel Informatie) worden in totaal vier gegevenssets opgevraagd bij de universiteiten: Personeelsgegevens m.b.t. aanstelling van de medewerker (WOPI), Hoogleraren niet in WOPI, Promovendi en de opvraag (ziekte)Verzuimgegevens. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Digital Item Declaration Language (DIDL) | DIDL vormt samen met MODS het uitwisselingsformaat van de metadata die door het hoger onderwijs worden aangeboden. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Doorstroommonitor (DSM) | Uitwisseling van doorstroomgegevens naar het vervolgonderwijs. | Edustandaard | Geregistreerd | Onbekend |
| ECK Distributie en toegang | Oplossingsvarianten voor distributie van en toegang tot digitale leermiddelen in het vo en mbo. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| EDEXML | Het faciliteren van de uitwisseling van administratieve gegevens van leerlingen, groepen en leerkrachten. | Edustandaard | Geregistreerd | Onder voorwaarden |
| Edu-V Administratiesystemen onderwijsdeelnemer en -medewerker | De Edu-V afspraak Administratiesystemen onderwijsdeelnemer en -medewerker richt zich op basisgegevens zoals onderwijsdeelnemers, onderwijsmedewerkers, onderwijsaanbod en onderwijsinrichting. | Edustandaard | Geregistreerd | Onbekend |
| Edu-V Doorgifte identiteiten | De Edu-V afspraak Doorgifte identiteiten beschrijft de manier om binnen het afsprakenstelsel op een veilige en transparante manier onderwijsdeelnemers, onderwijsmedewerkers (vaste, tijdelijke en externe medewerkers) en andere IDn zoals ouders en verzorgers te identificeren, authenticeren en autoriseren. | Edustandaard | Geregistreerd | Onbekend |
| Edu-V Toetsen en examineren | De Edu-V afspraak Toetsen en examineren is ontwikkeld in co-creatie tussen onderwijsorganisaties en leveranciers binnen het Edu-V Afsprakenstelsel. Deze afspraak richt zich op het doorgeven van toetsscores en -resultaten. | Edustandaard | Geregistreerd | Onbekend |
| Edu-V Verwerven en in gebruik nemen van leermiddelen | De Edu-V afspraak Verwerven en in gebruik nemen van leermiddelen is ontwikkeld in co-creatie tussen onderwijsorganisaties en leveranciers binnen het Edu-V Afsprakenstelsel. Deze afspraak richt zich op het verwerven en in gebruik nemen van leermiddelen. | Edustandaard | Geregistreerd | Onbekend |
| Edukoppeling | Edukoppeling omvat standaarden en afspraken voor beveiligd elektronische informatie-uitwisseling in het onderwijs. Edukoppeling is gebaseerd op de overheidsbrede afspraak Digikoppeling. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| FDE-set voor fijndistributie | Binnen het distributie/leveringsproces is ten behoeve van fijndistributie behoefte aan leerlinggegevens. Om deze uitwisseling te faciliteren is het EDEXML-profiel "FDE-set" gemaakt. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Hoger Onderwijs Voorlichtings Informatie (HOVI) | HOVI (Hoger Onderwijs Voorlichtings Informatie) voorziet in afspraken en systemen om informatie over onderwijsinstellingen, opleidingen en voorlichtingsactiviteiten op gestandaardiseerde wijze beschikbaar te stellen ter ondersteuning van de studiekeuze. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Interne uitwisseling deelnemersgegevens | Uitwisseling van deelnemersgegevens tussen systemen (en applicaties & tools) binnen een mbo-instelling. | Edustandaard | Aangemeld | Onbekend |
| Kernmodel Onderwijsinformatie (KOI) | Het Kernmodel Onderwijsinformatie (KOI) is het overkoepelende conceptueel (informatie)model van het Nederlandse onderwijs. Het beschrijft de generieke concepten die voorkomen in de onderwijswereld en waarover partijen in de onderwijsketen met elkaar praten, informatie opslaan en uitwisselen. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Logistiek Proces Doorstroomtoets Po | Afspraken gericht op de gegevensuitwisseling tussen leerlingadministratiesysteem en toetssysteem tbv de Doorstroomtoets po. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| MIM-profiel onderwijs | Het MIM-profiel voor het onderwijs is gemaakt met het voornemen om voorstellen te doen voor keuzes en uitbreidingen toe te voegen aan MIM specifiek voor het onderwijs. | Edustandaard | Aangemeld | Aangeraden |
| Metadata Object Description Scheme (MODS) | Afspraken die zorgen voor de verzameling, toegankelijkheid en verspreiding van wetenschappelijke publicaties en vakliteratuur. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Metadata opvragen (SRU) | Educatieve content uitwisselen zodat gebruikers die kunnen vinden aan de hand van metadata uit een centrale repository. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Metadatamodel Edubadges | De afspraak Metadatamodel Edubadges is een praktische uitwerking van het metadataschema van de SURF dienst Edubadges. Het mapping document beschrijft welke gegevens (metadata) worden gebruikt en vastgelegd bij Edubadges en beschrijft het data-formaat, semantiek en syntax van de begrippen Issuer, Badgeclass, Assertion. | Edustandaard | Aangemeld | Onbekend |
| NL Learning Object Metadata | Metadata toekennen aan educatieve content om de vindbaarheid en vergelijkbaarheid te vergroten. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Niet-methodegebonden Toetsen PO | Deze afsprakenset betreft zowel de uitwisseling van leerlinggegevens vanuit het LAS (leerlingadministratiesysteem) van de school naar de toetsapplicatie van de leverancier van de niet-methodegebonden toets als de uitwisseling van resultaatgegevens de andere kant op naar het LAS of naar een zelfstandig leerlingvolgsysteem of dashboard. | Edustandaard | Aangemeld | Aangeraden |
| OCW Taxonomie | De OCW Taxonomie ondersteunt de uitwisseling van financi�le verantwoordingsgegevens tussen bevoegd gezagen (besturen) van scholen en het ministerie van OCW. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| OKE MBO-toetsafname | Uitwisseling van gegevens waarmee afname van toetsen en examens in het mbo kunnen worden gepland en afgenomen, en uitwisseling van resultaten terug naar het toetsplanningssysteem (& logistiek) en terug naar het SIS. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| OSO Gegevensset en Profielen (OSO) | Afspraak over de inhoud van over te dragen leerlingdossiers. Specifiek voor de overdracht bij de overstap van leerlingen tussen twee scholen en/of ter voorbereiding op de ondersteuningsaanvraag bij het Samenwerkingsverband passend onderwijs. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Open Archives Initiative - Protocol for Metadata Harvesting (OAI-PMH) | Eenvoudig mechanisme voor de interoperabiliteit van repositories voor de uitwisseling van metadata. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Open Education API | De OE API maakt een simpelere data-uitwisseling tussen HO-instellingen mogelijk op een veilige en gebruiksvriendelijke manier. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| RIO Canonieke Modellen | RIO staat voor Registratie Instellingen en Opleidingen. De registratie geschiedt in het RIO Register waarin onderwijsinstellingen zelf drie zaken vastleggen: hun onderwijsaanbod, de manier waarop ze zijn georganiseerd en hoe je met ze in contact kan komen. DUO en andere erkennende organisaties leggen in RIO erkenningen en licenties vast. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| ROSA Begrippenkader | Het ROSA Begrippenkader beschrijft op begripsniveau het gehele onderwijsdomein, zowel de publiek/wettelijke kant als het publiek/private deel voor wat betreft architectuurbegrippen, domeinbegrippen en begrippen die de gemeenschappelijke informatievoorziening betreffen. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| SAML 2.0 | Security Assertion Markup Language (SAML) maakt Single Sign On (SSO) mogelijk. | Forum Standaardisatie | Geregistreerd | Verplicht |
| SURF Security Baseline | De SURF Security Baseline is een set van maatregelen voor informatiebeveiliging. | Edustandaard | Aangemeld | Onbekend |
| Semantics | Voorkomen dat labels voor concepten in de DIDL- en MODS-afspraken variabele schrijfwijzen krijgen. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Summatieve toetsresultaten vo | Uitwisseling van gegevens waarmee summatieve toetsresultaten vanuit een toetsapplicatie kunnen worden overgebracht naar een resultaatverwerkend systeem. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Uitwisseling Leerlinggegevens en Resultaten (UWLR) | De afspraak Uitwisseling Leerlinggegevens en Resultaten (UWLR) faciliteert de uitwisseling van leerlinggegevens en resultaten. | Edustandaard | Geregistreerd | Onder voorwaarden |
| Unieke persistente identifier (UPI) | Systemen kunnen duurzaam informatie uit verschillende bronnen over hetzelfde leermiddel samenbrengen of uit elkaar halen. | Edustandaard | Geregistreerd | Onbekend |
| Uniform Resource Names (URN) | Een unieke persistente identifier maakt het mogelijk voor systemen om informatie uit verschillende bronnen over hetzelfde leermiddel duurzaam te kunnen samenbrengen of uit elkaar halen. De persistente identifier die gebruikt wordt voor onderzoeksmateriaal en -metadata is de Uniform Resource Name. URN�s verwijzen niet naar een fysieke plaats van een bestand op een server, maar naar een naam. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Uniforme Beveiligingsvoorschriften - Security Headers | In deze standaard worden Security Headers en de effectiviteit ervan inzichtelijk gemaakt, zodat eigenaren en beheerders van webapplicaties in het onderwijs, deze naar eigen inzicht en situatie kunnen toepassen. Dit heeft als doel om de veiligheid en betrouwbaarheid van webapplicaties in het onderwijs te verbeteren. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Uniforme Beveiligingsvoorschriften - Transport Layer Security (TLS) | Ketenpartijen hebben te maken met verschillende gegevensuitwisselingen met de daarbij horende afspraken en standaarden. Hierbij worden ook afspraken gemaakt voor beveiliging. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Uniforme Beveiligingsvoorschriften - Veilig en Betrouwbaar e-mailverkeer | In deze standaard worden afspraken voor veilig en betrouwbaar e-mailverkeer behandeld. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Waardenlijsten RIO-po | Binnen RIO zijn er twee canonieke informatiemodellen, een voor het basisonderwijs (RIO-bo) en een voor het (voortgezet) speciaal onderwijs (RIO-so/vso) gedefinieerd, waarin onder meer drie belangrijke waardenlijsten zijn opgenomen. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Waardenlijsten RIO-vo | Binnen RIO is er een canoniek informatiemodel voor het voortgezet onderwijs (RIO-vo) gedefinieerd, waarin onder meer drie belangrijke waardenlijsten zijn opgenomen. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |