Standaarden geplot op het Edustandaard Lagenmodel
[bewerken]
Klik op een blok om naar de overzichtspagina van dit onderdeel van de GIV te navigeren.
Introductie[bewerken]
Deze pagina biedt een overzicht van standaarden die relevant zijn voor de informatievoorziening in het Nederlandse onderwijsdomein. Standaarden vormen de bouwstenen voor afspraken en afsprakenstelsels.
Doel en doelgroep[bewerken]
Het doel van deze pagina is om initiatiefnemers van ketensamenwerkingen, architecten, beleidsmakers en andere betrokkenen in het onderwijsdomein inzicht te geven in de beschikbare standaarden. Deze informatie kan helpen bij het selecteren van passende standaarden voor nieuwe of bestaande ketensamenwerkingen en afsprakenstelsels. Een volledig overzicht van standaarden en afspraken geplot op ketendomeinen en IV-domeinen is te vinden op de pagina Afspraken en standaarden relevant voor onderwijs. Het onderscheid tussen afspraken en standaarden wordt uitgelegd op de pagina Standaarden en afspraken.
Edustandaard Lagenmodel[bewerken]
Het Edustandaard Lagenmodel biedt een gestructureerde weergave van standaarden op basis van de verschillende soorten interoperabiliteit die nodig zijn voor samenwerking in het onderwijsdomein. Dit lagenmodel helpt bij het begrijpen van de functie van een standaard en het toepassingsgebied ervan. Het lagenmodel is gebaseerd op het lagenmodel uit het Europees Interoperabiliteitsraamwerk (EIF) en het NORA vijflaagsmodel. Op iedere laag wordt gewerkt aan het bereiken van een specifiek soort interoperabiliteit. Het lagenmodel kent de volgende lagen (met bijbehorende soort interoperabiliteit):
- Grondslagenlaag (Juridische interoperabiliteit)
- Organisatielaag (Organisatorische interoperabiliteit)
- Informatielaag (Semantische interoperabiliteit)
- Applicatielaag (Technische-applicatie-interoperabiliteit)
- IT-infrastructuurlaag (Technische-IT-infrastructuur-interoperabiliteit)
Voor een gedetailleerde beschrijving van elke interoperabiliteitslaag en de samenhang ertussen, verwijzen we naar de Interoperabiliteit en het Edustandaard lagenmodel pagina.
Overzicht onderwijsstandaarden per interoperabiliteitslaag[bewerken]
De onderstaande visualisatie toont de relevante standaarden geplot op het Onderwijs interoperabiliteitsraamwerk. Merk op dat er geen standaarden zijn weergegeven bij organisatorische interoperabiliteit, omdat standaarden doorgaans de semantische en technische aspecten van gegevensuitwisseling specificeren, en niet direct de afstemming van bedrijfsprocessen. Deze laag wordt echter wel ingevuld door bijvoorbeeld de ROSA zelf en de AMIGO aanpak.
Standaarden voor Semantische interoperabiliteit[bewerken]
Standaarden voor semantische interoperabiliteit zorgen ervoor dat alle partijen dezelfde taal spreken. Ze definiëren de eenduidige betekenis en structuur van de uit te wisselen (onderwijs)gegevens.
| Naam | Beschrijving | Registrerende organisatie | Registratiestatus | Gebruiksadvies |
|---|---|---|---|---|
| Content Prijs Informatie | Berekenen van de gebruikskosten van een leermiddelenpakket dat bestaat uit onderliggende leerobjecten. | Edustandaard | Aangemeld | Onbekend |
| Definitieafspraken personeel universiteiten | De vereniging Universiteiten van Nederland (UNL) verzamelt gegevens over medewerkers in dienst van de Nederlandse universiteiten. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| EDEXML | Het faciliteren van de uitwisseling van administratieve gegevens van leerlingen, groepen en leerkrachten. | Edustandaard | Geregistreerd | Onder voorwaarden |
| Hoger Onderwijs Voorlichtings Informatie | HOVI (Hoger Onderwijs Voorlichtings Informatie) voorziet in afspraken en systemen om informatie over onderwijsinstellingen, opleidingen en voorlichtingsactiviteiten op gestandaardiseerde wijze beschikbaar te stellen ter ondersteuning van de studiekeuze. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| MIM-profiel onderwijs | Het MIM-profiel voor het onderwijs is gemaakt met het voornemen om voorstellen te doen voor keuzes en uitbreidingen toe te voegen aan MIM specifiek voor het onderwijs. | Edustandaard | Aangemeld | Aangeraden |
| Metadatamodel Edubadges | Met Edubadges kunnen studenten hun kennis en vaardigheden zichtbaar en ‘meeneembaar’ maken. | Edustandaard | Aangemeld | Onbekend |
| NL Learning Object Metadata | Metadata toekennen aan educatieve content om de vindbaarheid en vergelijkbaarheid te vergroten. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| OCW Taxonomie | De OCW Taxonomie ondersteunt de uitwisseling van financiële verantwoordingsgegevens tussen bevoegd gezagen (besturen) van scholen en het ministerie van OCW. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| OSO Gegevensset en profielen | Het geheel van afspraken, standaarden en beveiligde verbindingen die de veilige digitale overdracht van studie- en begeleidingsgegevens van een leerling vanuit de leerlingadministratie van de huidige school naar de nieuwe school en voor binnenschoolse overdracht als voorbereiding hierop. De afspraak is ontwikkeld in het kader van de ketenvoorziening Overstap Service Onderwijs (OSO). | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Open Onderwijs API | De OO API maakt een simpelere data-uitwisseling tussen HO-instellingen mogelijk op een veilige en gebruiksvriendelijke manier. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| ROSA Begrippenkader | Het ROSA Begrippenkader beschrijft op begripsniveau het gehele onderwijsdomein, zowel de publiek/wettelijke kant als het publiek/private deel voor wat betreft architectuurbegrippen, domeinbegrippen en begrippen die de gemeenschappelijke informatievoorziening betreffen. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Waardenlijsten RIO-po | Binnen RIO zijn er twee canonieke informatiemodellen, een voor het basisonderwijs (RIO-bo) en een voor het (voortgezet) speciaal onderwijs (RIO-so/vso) gedefinieerd, waarin onder meer drie belangrijke waardenlijsten zijn opgenomen. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Waardenlijsten RIO-vo | Binnen RIO is er een canoniek informatiemodel voor het voortgezet onderwijs (RIO-vo) gedefinieerd, waarin onder meer drie belangrijke waardenlijsten zijn opgenomen. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
Standaarden voor Technische (applicatie-)interoperabiliteit[bewerken]
Deze standaarden beschrijven hoe gegevens tussen applicaties worden uitgewisseld. Ze bevatten afspraken over de structuur van berichten (syntax), API-specificaties, transactiepatronen en encryptie op berichtniveau.
| Naam | Beschrijving | Registrerende organisatie | Registratiestatus | Gebruiksadvies |
|---|---|---|---|---|
| Afspelen educatieve content | Educatieve content aanbieden via een afspeelomgeving op basis van het leerplan en vorderingen van de leerling. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Beschikbaar stellen en verzamelen metadata | Educatieve content vindbaar maken door content te voorzien van metadata die centraal beschikbaar wordt gesteld. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Content Packaging | Webbased leermateriaal verpakken zodat het uitwisselbaar wordt. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Edukoppeling | Edukoppeling omvat standaarden en afspraken voor beveiligd elektronische informatie-uitwisseling in het onderwijs. Edukoppeling is de onderwijsspecifieke variant van de overheidsbrede afspraak Digikoppeling. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Metadata opvragen | Educatieve content uitwisselen zodat gebruikers die kunnen vinden aan de hand van metadata uit een centrale repository. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
| Open Archives Initiative – Protocol for Metadata Harvesting | Eenvoudig mechanisme voor de interoperabiliteit van repositories voor de uitwisseling van metadata. | Edustandaard | Geregistreerd | Aangeraden |
Standaarden voor Technische (IT-infrastructuur-)interoperabiliteit[bewerken]
Deze standaarden richten zich op de veilige en betrouwbare overdracht van gegevens. Ze specificeren de technische protocollen en beveiligingsmaatregelen voor de transportlaag.
| Naam | Beschrijving | Registrerende organisatie | Registratiestatus | Gebruiksadvies |
|---|---|---|---|---|
| Certificeringsschema informatiebeveiliging en privacy ROSA | Het Certificeringsschema informatiebeveiliging en privacy ROSA is bedoeld voor leveranciers van ict-toepassingen in de onderwijsketen. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Edukoppeling | Edukoppeling omvat standaarden en afspraken voor beveiligd elektronische informatie-uitwisseling in het onderwijs. Edukoppeling is de onderwijsspecifieke variant van de overheidsbrede afspraak Digikoppeling. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| SURF Security Baseline | De SURF Security Baseline is een set van maatregelen voor informatiebeveiliging. | Edustandaard | Aangemeld | Onbekend |
| Unieke persistente identifier | Systemen kunnen duurzaam informatie uit verschillende bronnen over hetzelfde leermiddel samenbrengen of uit elkaar halen. | Edustandaard | Aangemeld | Onbekend |
| Uniform Resource Names | Deze persistente identifiers verwijzen niet naar een fysieke plaats van een bestand op een server, maar naar een naam. | Edustandaard | Geregistreerd | Onbekend |
| Uniforme Beveiligingsvoorschriften – Security Headers | In deze handreiking worden ‘Security Headers’ en de effectiviteit ervan inzichtelijk gemaakt, zodat eigenaren en beheerders van webapplicaties in het onderwijs, deze naar eigen inzicht en situatie kunnen toepassen. Dit heeft als doel om de veiligheid en betrouwbaarheid van webapplicaties in het onderwijs te verbeteren. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Uniforme Beveiligingsvoorschriften – Transport Layer Security | Ketenpartijen hebben te maken met verschillende gegevensuitwisselingen met de daarbij horende afspraken en standaarden. Hierbij worden ook afspraken gemaakt voor beveiliging. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |
| Uniforme Beveiligingsvoorschriften – Veilig en Betrouwbaar e-mailverkeer | In deze standaard worden afspraken voor veilig en betrouwbaar e-mailverkeer behandeld. | Edustandaard | Geregistreerd | Verplicht |